psk@kurdistan.nu
PSK PSK Bulten Komkar Komjin Roja N Wean / Yayn Ariv Link Webmaster
Deng Kurdistan
 PSK
PSK Bulten
 KOMKAR
Komjin
 Roja N
 Wean/Yayn
 Ariv
 Link
Webmaster
 
   
  Hemd Derwş: Rola Turk di Sriya de keysperesti ye

Serkirdey Kurd sr y Ebdul Hemd Derwş dpat kir, ku desthilata Sr şaşiyeke mezin dike, bi helbijartina w ji riya arserkirina emn re ta ro, ber welat dide ber bi qnaxeke tirsinak ve, l tev v yek j em ek di ruy desthilat de hilnagirin.

Ebdul Hemd Derwş, Sekretr Partiya Demoqrata Pşver Kurd li Sriya, ko yek ji kevintirn partiyn Kurdi ye li Sriya ye, cgir serok Daxwiyana Şam ye, dibje: Şer navxwey tiştek tirsnak e wranker e milet sr miletek tgihişt ronakbr e, qet nakeve v davka tirsnak de.

Di hevdtina xwe de li gel Rojnama Şerq El-Ewset, Ebdul Hemd Derwş li ser gelek pirsn giring disekine, ko girday ne bi rdawn ro ve li Sr, ji wan pirsan ew hokar sedemn qelsbn lawazbna rola Kurd, dtina Kurdan ji pşeroja Sriya re..

Va ye naveroka v hevdtin:

Şrzad Şxan

Ji destpka serhildana Sr ve, gazin ji Kurdan tne kirin ko helwsta wan derbar van buyeran qels ne zelal e hin Kurdan gunehbar j dikin ko naxwazin li dij desthilat bisekinin, sedemn v qelsbna rola Kurd di v serhildan de, i ne?

Ev nern gelek şaş e, dema Kurd tne gunehbarkirin ko helwsta wan cuda ye ji helwsta hawelatiyn din yn Sr, ji ber ko Kurd aniha ber j ji tjtirn xelk Sr bn ko xebat dikirin ji bo azad dmoqratiy, imk Kurd ji hawelatiyn din btir zerer dtine ji v rjma şofn tek part, şa wan dqat b, ji aliyek ve wek hawelatiyn Sr wek Kurd ji aliyek din ve. Pwst e em zanibin ko Kurd di naveyn xwe de li gele birayn xwe yn Ereb Siryan dijn, rewşeke wan taybet hestiyar heye, tirseke wan mezin heb di destpka buyeran de, ko careke din werin gunehbarkirin bi tawana parekirin netewperestiy tawann din yn weke v ..

Di dema buyeran de ko li bajarn Kurd di 2004 an de rdabn, we soz ji rjm sitandib bi dana nasnama Sr bo Kurdn b nasname, l li ser erd tiştek ji v daxwaza serek pknehat. Hn ji v rjma aniha tu hviyan dikin ko maf we y netew y din bide we?

Buyern 2004 an, ko li bajarn Kurd rdabn, ew bi xwe planek b ji aliy desthilat ve hatib vxistin, wan buyeran birna Kurdan krtir kir şa wan zdetir kir rjm ew buyer kirin behane ji bo dest xwe li dor situy Kurdan tengtir bike siyaseta zordest regezperestiy li dij Kurdan xurtir bike. derkirina biryara 49 ji bo dana nasnam bo Kurdan, pişt serhildana Sr hat di rewşeke ne yasay de b ji aliy rjma desthilatdar ve ez bawer nakim, ko ev desthilata ro ti mafn netew bide milet Kurd.

Bi riya daxwiyaniyn ko hatine belav kirin ji aliy hin serkirdeyn Kurd ve li Sr, diyar dibe ko daxwazn netew yn milet Kurd hatine bilind kirin, ta ko digihe ast fdraliy. Tu bawer dike ko ev maf were pkann di bin siya v rjma ro de? Yan j bi nerna te dibe ko ev daxwaz were cbic kirin pişt serkeftina şoreşa Sr?

Xebata Kurdan di arew areserkirineke dmoqrat dadperwer de ye ji bo pirsa Kurd li Sriya, şweyn v areserkirin w bi riya li hevkirin be di navbera Kurd Ereban de. L ew daxwiyaniyn ko kesek yan aliyek belav dike, ew ten nerna w al yan w partiy bi xwe ye. di v derbar de ez bi xwe ne geşbnim ko ev rjma ro dikare tu ar bibne ji pirsa Kurd re, her wiha j ez bi geşbn dr guman tirs li pşeroj dinrim dibnim ko Sriya pişt serkeftina serhildan w welat hem hawelatiyn xwe be, y Ereb Kurd Aşriyan e w dr be ji zulim zordestiya netew..

Pwendiyn we di Sriya de qels lawaz in li gel opozisyona Ereb bi ten li gel Daxwiyana Şam hene, ko hn cgir serok w ne.. Ji ber v yek , awa opozisyona Kurd w karibe rola xwe ya giring bilze di destnşankirina pşeroja Sriya de , eger di destpk de rkeftin ne kiribe li gel opozisyona Ereb?

Ev nern ne duriste, dre ji rastiy, y me pwendiyn baş hene li gel hem pkhatiyn opozisyon, di nav de j Daxwiyana Şam , ko ciy şanaziya mine cgir serok w me, ew bi xwe j mezintirn arew b ji opozisiyon re di dema xwe de..

Di dema daw de end kongir hatin damezrandin, pişt guhxistina rola Kurd di wan kongiran de hate pirotisto kirin, gelo sedemn v piştguhxistİn i bn?

Bel end kongir hatin li darxistin li derve di hina ji wan de rola Kurd qels b, ez nabjim tuneb. bi her hal y me em pişta xwe bi opozisyona hundir girdidin, ji ber ko ew e bingeh, tev ko em rz li kar opozisyona derv j di girin.

Kurd gelek ditirsin ji geşbna rola xwan El-Musilmn di pşeroj de, ev rol piştgriyek eşkere dibne ji aliy Turkiya ve, bi nşana ko hin ji wan kongiran li welat Turkiya hatine li darxistin, ev tirs ji rola xwanan i ye?

Bere ez eşkere bibjim, ko ez bi xwe ji rola xwan El-Musilmn natirsim her wiha ne ji rewtn slam yn aştxwaz yn din j, nexasim ko rxistinn xwanan yn ol yn din li naveyn Kurd h tunene dibnim ko ev tirs ji rola xwanan div me ne ajoy ber bi drxistina wan ji jiyana siyas, yan j der li ber ewsandina wan veke, bi v reng yan bi reng din.

Gelek bangewaz hebn ji bo li darxistina kongireyek niştiman bo hzn Kurd li Sriya, ew daxwaz gihiştin kjan qnax? Hn li ser v kongir i dibnin? Gelo derfet heye ko ev kongir bi serkeftin were li darxistin di bin siya wan nakokiyn ko hene li ser ast cada Kurd?

Hin kar tne kirin ji aliy partiyn Kurd ve, ji bo li darxistina kongirek niştiman Kurd li Sriya. Van karan qnaxn berbiav derbas kirine di v war de hv dikim ko em bi serkeftin v kongir pkbnin, tev ko asteng kelemn berbiav di pşiya v kar de hene.

Y we pşeroja Sriya awa dibnin, di dema ko rjma sr riyn ewlekariy hilbijartiye li şna riyn siyas ve, hin jdern opozisyon end snaryo destnşan kirine bo rewşa Sriya li ser bingeha berdewamiya v qeyran ro, ji wan snaryo ya Lb, yan bi dest hilgirtina ek di ruy desthilat de? Gelo y we li gel v snaryoy ne?

Hilbijartina rjma desthilatdar li Sriya ji riya emn re şaşiyeke xwekujii ye, qet ev helwst tu kşan areser nake , l bel welat ber bi pşerojeke reş tar dibe .. Ez ne li gel wan kesa me ko doza rahiştin ek dikin li dij desthilat, ev eger kesek hebe v doze bike li gor ko hn dibjin.

Hate gotin ko tirs heye ji şer navxwey, end nşan j hebn di v war de, yek ji wan j rşn hozn Ereb yn li naveyn Kurd rniştine, ko daxwiyaniyn li dij xwepşandann cemawer belav kirin li bajarn Kurd, gelo ev tirs hn maye? hn bawer dikin ko di pşeroj de ti şer di navbera hoz eşrn Kurd Ereb xiristiyan de vkeve?

Şer navxwe tiştek metirsdar xwekuj e milet Sr miletek tgihişt ronakbr e, qet nakeve v davika tirsnak de. Kurd li Sriya beşek in ji v milet tkiliyn wan xurt in li gel birayn wan yn Ereb xiristiyan li Sriya qet derfet nadin ko şer navxwey ser hilde di nav Kurd birayn wan yn din de.

Daxwiyana Şam, ko di destpka damezirandina xwe de bi xurt derkete meydan , va ye ro bye arewk vala di dema ko buyern germ li Sriya birve diin, y we bawer dikin ko ev arew karibe xwe sax bike, da ko rolek di pşe roja Sriya de bilze?

Ez ji we venaşrim ko Daxwiyana Şam gelek ji hza xwe winda kiriye ji dema ko hatiye damezrandin, ev j ji ber zilim zora ko ji aliy desthilat ve hatiye bi karann dij serkirde endamn Daxwiyana Şam. L tev w j ev arew hna j roleke w mezin heye di nav civaka Sr de, b guman w roleke berz di pşeroj de j bilze.

Şoreşgrn Lbiya Encmenek Kat)pkann di destpka buyeran de li wir, ko ciy piştgriy b ji aliy zorna dewletn chan ve, ev yek Peymana Nato j ajot ko alkariya şoreşgran bike rjma Qezaf biruxne, bi baweriya te ti pwist heye ko encmenek kat were kirin bo revebirina şoreşa Sr j?

Opozisiyona niştiman hşta pare belav e li hundir y me em hewil didin ko rzn w bikin yek ber her tişt. Dema ko bibe yek w ax ew bi xwe biryar bide ka w i bike i pwist e were kirin.

Gelo y we hn ne li dij dest derve ne ko dirj Sriya bibe, eger komlgeha navdewlet li pişt be di v war de?

Em ne li gel dest twerdana laşker ya derve ne, l bel ev ne mana wye ko em fişara siyas li ser rjma desthilatdar j qebl nekin, da ko daxwaziyn milet sr di azad dmoqratiy de cbic bike.

Turkiya bi eşkere dest xwe dirj nav buyern Sriya dike, y we hn raz ne bi v destwerdan, nexasim geşbna rola Kurd li Sriya ciy metirsiya Turkiya ye?

Rola Turkiya, derbar van buyern ko li Sriya bi rve diin, rolek keysperest ddili ye, ew hewli dide qazanc ji derfetan bike ber buyeran bide ber bi bercewendiyn xwe ve.

Di arewa rola Herm de, tu pwend bne di navbera partiyn Kurd Sr Serokatiya Herm Kurdistan de, nexasim ko partiya we girday ye bi pwendiyn xurt li gel partiyn Kurd yn resen di Kurdistana Iraq de, bi taybet pwendiyn partiya we li gel YNK bi serokatiya serok Iraq Celal Teleban?

Rast e, pwendiyn me yn xurt hene li gel hem partiyn Kurdistan, nexasim li gel YNK serok w serok Celal Teleban, l bel siyaseta me t avakirin li ser bingeha rewşa me li gor taybetmendiyn me yn netew li Sriya .. ev j qet ne li dij pwendiyn me yn baş birayet ne li gel partiyn Kurdistan.

Helwsta Emerka destpkiriye hiştir dibe derbara buyern Sr bi xurt doza barkirina Beşar Esed dike li gor xwendina me ji hebna opozisyon re, em dibnin ko ta niha hzn w nikarbn alternatfek pşkş bikin. Ma y we hn dibnin ku qeyran btir ber bi berdewam bn ve die, di bin siya zordestiya rojane de ko desthilat bi kartne? areser i ye bi dtina we?

Bi dtina min, areserkirina v qeyran ew e, ko rjm bersiva daxwaziyn milet bide, ew j pk t pişt ko opozisyon xwe yek bixe ji v parebna ko rjm j qazanc dike, xwe xelas bike, nexasim ro fişar zexta siyas ya rxistinn maf mirov raya gişt ya navdewlet gihiştiya w ast ko d bandora xwe daye ser buyern sr bi rengek aktv xurt dikeve bercewendiyn xebata milet de ji bo pkanna azad dmoqratiy ..

Hn bawer dikin ko w kodeta leşker pk were ji nav hundir rjm? y we w i helwsta we bi eger karek wisa r bide ?

Bi rast, egera karek wisa ji hundir rjm heye, ji bo girtina der li ber van buyern ko berdewam in, li ber v qeyrana ko welat tre derbas d be dibe ko ev kar areseriyek guncawtir be bo rewşa Sriya bercewendiyn milet w.

Şerq El-Ewset

   
   
Deng Kurdistan 2005