psk@kurdistan.nu
PSK PSK Bulten Komkar Komjin Roja N Wean / Yayn Ariv Link Webmaster
Deng Kurdistan
 PSK
PSK Bulten
 KOMKAR
Komjin
 Roja N
 Wean/Yayn
 Ariv
 Link
Webmaster
 
Hevpeyvn bi Kemal Burkay re - Salih Kevirbir (*)
Hvdar im siyaseta Kurdan pwist bi kalek wek min 74 sal nebe!

Stockholm: Siyasetmedar nivskar kurd Kemal Burkay di civak jiyana kurdan de herdem yek ji fgurn sereke bye ku behsa w hatiye kirin. Tev ku yek ji giregirn siyaseta kurd bye, her wiha hla w ya edeb, rewşenbr nivskariy j bi tra xwe deng daye. Burkay ku saln dvedirj Serokatiya Partiya Sosyalst a Kurdistan (PSK) kiriye, mohra xwe li bin gelek berhemn edeb daye. Di pvajoyeke ku amadekariyn vegera welat dike de, li Stockholma Swd em li Kemal Burkay qesidn. Me pirs, Burkay li ser koa ji welat, jiyana xwe ya edeb, yekitiya kurdan, rojn xwe yn li Swd vegera xwe bi henn dilnizm bersivand.

Salih Kevirbir: Birz Burkay beriya her tişt dixwazim hn bibim, cenab te di nava malbateke awa de mezin b? Malbata we li herm bi i nav t naskirin. Sedema pirsa min ev e; di Karesata Drsim de tu yek sal by. Bi gotineke din, te avn xwe di rojn Komkujiya 1938an de vekiriye. W karesat bandoreke awa li malbata te kir?

Ji malbata me ra t gotin Mala Al Zeyn. Em ne malbateke dewlemend bn. Erda me km b. Me gelek zehmet kişand. Bav min egtmentiya gundan (mamostet) dikir. end xwşk birayn min hn zaroktiy da mirin. Em du xwişk du bira menzin bn. Em ji Eşira Şadiyan in. Dema Serhildana Drsim (1937-38) hatime dinyay. Diya min digot: Tu di dergş da by deng topan dihat.

Drsim heremeke fireh e. Şer li hla Xozat, Ovacix Mamek bye. Hla me Mzgir ku ber bi başr e, nz Palo Dep (Qereqoan) ye, ne bye war şer pevnan. L Diya min ji Drsima navend (merkez), ji eşra Alan e. Merivn w, ango xalann min pişt şer kom kirine kuştine.

Her iqas mintiqa me eşirn wek Şad, zol Xiran di şer da c ne girtine j, pişt ku şer xilas dibe dewlet Zora Drsim dibe, hzn eskeri tn hla me j. Hing bav min j di nav da, hin gund ji tirsan direvin, xwe vedişrin. Esker li hla me xelk qir nake, l hin kesn sereke, hin axa serokeşran dibin li Mzgir didin ber gule singyan, dikujin. Ji gund me j du kes bi v awayi hatine kuştin. Hin serok axayan j sirgn xerb, ango rojavay Tirky dikin.

  • Roja te terka welat da roja ku yekem car te gav avt nav axa Ewropay t bra te. Dikar behsa hestn xwe yn wan rojan bik? Roja daw gava te welat terikand tu li ku by, li mala k by?

Min du caran terk welat kir ji ser Sri Libnan hatim Ewrpa. Yek sala 1972 b, ya duwemn j sala 1980 b. Herdu j ji ber derba esker bn.

Cara yekem havina sala 1972 b. Me li ser snor, ji tirn bazda revn. Li sriy hatin girtin qas 15 roj di heps da man piştra li Beyrt end meh man. Pişt ra j Ewrpa... Cara duwem bihara sala 1980 b. Ez li hla Cizr derbaz Sr bm, ji wir j dsa m Libnan. Li wir end roj bm mvan şyyn Iraq bi alkarya wan derbaz Ewrpa bm.

W dem Beyrt disa war şer şewat b. Ji ber sebebn ewley ji mal dernediketim, wek heps bm. Bi teyar hatim Siwsr, bajar Zurich. Dawiya Nsan, ango bihara Siwsr b. Dar beran pel gul vedab, her der wek bihşt xemil b. Pişt ewqas tirs reva li Tirky, pişti ewqas germay şer şewata Libnan, bi rast sebra min veb min bhna xwe stend. Ji Elmanya heval hatibn pşya min. Kazim Yildiz hema li balafirxana Zurich oklat mz pşkş min kirin got: Zanim nuha te bira vana kiriye!

L ew bihngirtin ew kxweş qas du-s rojan ajot. Pişt w dsa ketim nav kar xebata rxistin-syas, bi kar hella hella, bi bez kefteleft heya ro hatim...

  • Biryardayna terkeseriya welat ji ber i r da? Gava cenab te welat terikand, texmn dikir ku w hewend dirj li Ewropay bimne?

Ez sala 1980 di destpka meha Nsan da, ango end meh ber derba esker ya 12 lon ji welat derketim. Di wan rojan da dij partiya me operasyoneke mezin heb gelek hevaln me hatibn girtin. Hevalan biryar girtibn ku ez derkevim. Ji xwe end meh pişt w derba esker b bi hezaran kes wek min derketin der welat.

Me texmn ne dikir ku em ewqas sal li xerby bimnin. Me digot vcar j pir pir ew xerbiya me s-ar sal dajo em dsa vedigerin. Bona v yek min nz s salan ji bo penabery ser l neda. L va ye ji 31 yek sal zde derbaz b hn j hinek ji me li der welat in...

  • Saln dvedirj bi hevre berdewamiya siyasetmedar edebiyatzaniy ne zehmet e gelo? Bi qas siyasetmedariya cenab te, jiyana te ya huner j bi tena ser xwe balkş e t zann. Gelo tu qet fikir, rojek tercha xwe ji yek ji wan bik?

Di destpka da bala min zdetir li ser edebiyat b. Helbet pirsa Kurd bir baweryn civak, yan sosyalst j min gelek eleqeder dikir, l ne dihat bra min ku rojek bikevim nav refn partyn syas di wan da kar bikim, yan j partyeke syas ava bikim. L em di welatek civakeke usa da dijn ku di nav agir şewat da ye wek rewşenbrek yan hunermendek nikarin bjin ji v agir şewat dr bisekinim. Ew agir j bi rya syaset t vemirn, ango ji derdn gel welat ra bi r olaxn siyas are t dtin.

Ji ber v, bib neb bi syaset mijl bm, him j tr tij mijl bm. L pişt w, heriqas syaset gelek waxt min girt j, min dev ji karn edeb ber neda. Disa şir, carina rok nivsandin. Heya kitbn zarokan, lstikn teatir mzah (henek) j nivsandin. L min dev ji roman nivsandin berda, ji ber ku roman pir waxt dixwaze.

Karn syas edeb di jyana min da bi hev kelyane. Ew dudil, ango edebyat yan siyaset? di destpk da derket pş min; l pişt ku ketim siyaset di min herdu bi hevra meşandin kelandin. Hin caran wek edbek li dinyay nihrim hestn xwe, br rayn xwe bi şikln edeb got, carina j br rayn xwe yn syas bi formn edeb bi kar an. Siyaset edebyat carina wek du emn cuda li gel hev n, carina j tevi hev bn bi hevra herikn. Pişt v saet j d tercheke han, ango yek hilbijrim dev ji y din berdim, di ji bo min nabe.

  • Pirsa xwe berdewam bikim, Kemal Burkay bhtir xwe siyasetmedar dibne an mirov edebiyat?

Herdu j. Carina du nasname, carina j s, ji bo mirovan giranbuha ne, mna d bav, mina law ke; tu nikar yek ji ser y din ra bigr.

  • i nivsar, i gotar, i helbest yekem car t bra te li ku der kjan sal hate weşandin? Heke li bra cenab te be, li ser i b?

Şira min a pşn di sala 1960da di kovara Yeditepe da hat weşandin. Ev kovar li stembol derdiket yek ji kovarn edeb bi nav deng b. Nav şir Yolcu (Rving) b. V şir di tu kitbn min n weşand da c negirtye. (Şireke min a din dsa bi nav rving heye, ku Nlufer Akbal kirye stran dibje, ew cuda ye.)

Min di w şir da behsa iyan, daristanan deryay, behsa rn dikir. Jiyana min j wek w şir b: derketim r, hn j diim... awa Aşiq Weysel dibje: Di ryeke zirav dirj da me- Diim şev roj...

  • Hewldan xebatn cenab te ji bo veger hene. Pişt hewqas saln ji welt dr, gava tu hat yekem tişt ku tu dixwaz bik i ye? Tiştek ku di dil te de bye hesret tu dixwaz di vegera xwe de bik heye gelo?

Tiştek taybet tune, l gelek tişt hene ku di veger da dixwazim bikim: Nas dostn xwe, merivn xwe, hevaln xwe bibnim. Li welat gelek ciyn ku zarotiya min, jyana min derbaz bye (gund xwe, Drsim, Xarpit, gelek ciyn din n Kurdistan, heya Enqere stembol) bibnim. Ji fk xwarinn welat xwe tam bikim...

  • Tişt ku t di vegera xwe de bi tu away nek i ye?

Bir bawer guhartin, li ber neyar xwe ser dann...

  • Cih devera ku tu dixwaz jiyana xwe l berdewam bik diyar e gelo? Ji Drsim an Stenbol w tercha cenab te kjan be?

Hn diyar nin e. Ez di v war da piştra biryara xwe bidim.

  • Gelo Kevneserok PSK, difikire careke din bi awayeke alak vegere nava siyaset?

Niyeteke min a usa tune, l ger rewş, wek saln 1960 mecbr bike ew j tiştek din e... Hvdar im syaseta Kurdan Tirkan ne hewcedar kalek wek min 74 sal bibe!

  • Di jiyana cenab te de xalek an kiryarek heye ku tu j stxwar tu dibj; Xwez min ew nekira.

Bi dereca stxwary na. Şukur di jyana min a syas da j, taybet da j kiryareke usa, ku p stxwar bim, ku berf fed bike tune. L helbet tişt hene ku dibjim xwezi min nekira negota. Tiştn han j min veneşartine, gotine nivsandine; di hatiratn min da hene.

  • Ev demek e ku behsa Yektiya Netewey ya Kurdan t kirin. Gelo heye ku rojek kurd di v war de bi ser bikevin?

Behsa yekitya neteweyi ji bo Kurdan ne tiştek teze ye; li Kurdistana Bakur, ji 30 sal zdetir e ku di rojev da ye. L mixabin heya nuha bi ser ne ket. Hv daxwaza min j ev e ku rojek bi serkeve. L yekitya hzn welatparz i ye, li ser i esas, bi i şikl? Ew j pirseke dr dirj e. Yekitya baş ev e ku li ser siyaseteke rast be, ne li ser ryeke şaş xapnok. R heye mileteki dibe azady, r heye dibe her hezaz. Wek nimne, waxteki Elmanan bi piran dane d Hitler; gelo n kider? Farisan j dane d Xumeyn, l ew n gihan kider? L Kamboyn ku dane d yek wek Pol Pot, wan i bi dest xistin?..

  • Birz Burkay, gelek caran kurd bi neteweperestiy tne binavkirin. Car heye ku kurd bi njadperestiy j tne tawanbarkirin. Gelo bi rast j kurd di war neteweperweriy de kamil in an na?

Kurdan bi nijadperest gunehkar kirin neheqi ye. Xuya ye hin kesn ji milet serdest, bi taybet dewlet hukumeta wan, heq azad xwestin ji bo Kurdan wek nijadperesti dibnin.

Li aliy din, her gotin kirineke Kurdan li c ye? Yan j tevgera Kurd kamil bye yan na? Ew j tiştek din e.

Milet ji mirovan pk t. Mirov j ne yek cure ne. Di nav miletek da rast j hene şaş j, baş j hene xirab j. L ya mihm ev e ku xeta esas i ye, ango giran li ser i ye? Kurd j ne yek cure ne. Bel, Kurd bindest in, gelek zulim dtine; L ev bi ser xwe tr nake nşan nade ku ji ber v yek Kurd hem tişt baş difikirin dikin. Bi raya min tevgera Kurd kamil ne bye mixabin hn şaşyen mezin dike. (Mabesta min tevgera Kurd li Bakur e). Ger heya nuha yekityeke baş ava ne bye sedem j ev e.

  • Gelo 24 saetn Kemal Burkay awa derbas dibin? Tiştek heye ku tu her roj nek, nabe?

Ne ewqas rengn e. Bi al ken kf, xwarin vexwarin ne dewlemend e. Waxt min piran bi xwendin nivsandin derbaz dibe. L ez ji v jiyan raz me. Roja ku kar nekim aciz dibim, wek tiştek km e...

  • Xebat berhemeke edeb ku tu niha li ser kar dik heye gelo?

Ev sala dawi li ser berhemeke edeb ne xebetm, l min du cildn hatiratn xwe (cild 3 4) ji bo ap hazir kir. Karek giran b. Min ew kar teze xilas kir wek barek giran ji ser mil min rab. Nuha şunda ez bifikirim i bikim, d azad im!

  • Gava min got berhema edeb hate bra min, dikar hinek behsa serphatiya helbesta bir kedim bile yok bik? Te di nava pskoloj hestn awa de ev helbest nivsand? Di serdemeke dijwar de, Sezen Aksu ev kir stran. Ji bo v helbest, di navbera we de tkiliyeke awa peyda b?

Saliho, te j wek her kesek kir, gotin an ser Gulumsey... Bila be!

Dema min Gulumse (De rken be) nivsand got piskek min j tune, ne ku li benda mal milk, post miqam bm, mabesta min ne ew b; l bi al dil ten bm, xort bm keikn ku meriv ji bo wan van xetan binivse j hebn...

Sezen ew kir stran got, ez kfxweş bm. Nuha j xwarzya min, Dlovan dibje.

  • Ji bo v gotbj gelek spas...

Ez j spas dikim, serfiraz b!

--------------------------------------------------------------

Ev Hevpeyvn di rojnama Kurd Rdaw, hejmar daw da, hin beşn xwe kurtkir derket. (Deng Kurdistan)

 
   
Deng Kurdistan 2011