psk@kurdistan.nu
PSK PSK Bulten KOMKAR Komjin Roja N Wean / Yayn Ariv Link Webmaster
Deng Kurdistan
 PSK
PSK Bulten
 KOMKAR
Komjin
 Roja N
 Wean/Yayn
 Ariv
 Link
Webmaster
 
 

 

 
  Burkay:“Herêma Kurdistanê dikare ji Tirkiyê re bibe model”  
 

Enqere: Sazmankar Partiya Sosyalst a Kurdistan (PSK) kevneserok w Kemal Burkay, 31 sal şnde dev ji jiyana sirgn ya li Swd berda di 30 trmeh de vegeriya Tirkiyey. Burkay li balafirgeha Ataturk ji aliy Alkar Wal ve hate pşwazkirin. Wezr and Ertugrul Gunay Wezr Yektiya Ewropay Egemen Bagiş j bi Burkay re hevdtin pk ann. Ji ber v yek Kurdn algir PKK/BDP vegera Burkay bi hikmeta AKP ve gir dan.

L digel ku Burkay qebl dike ku banga hikmet ya ji bo vegera w tesrdar bye j, ew sedema esas ya vegera xwe bi kamilbna demokratkbna Tirkiyey ve gir dide. Burkay li ser nakokiya digel ku partiya PSK, ku ew avakar w ye, qedexe ye j, ew awa dikare li Tirkiyey serbest bigere, wiha got: Ez v ji aliyek ve j xwezay dibnim. Birxistinbna mirovan a legal ji mecbriyet pk t. L dem t ew nrn poltkayn qedexe ku hn diparzin, serbest dibin.

Burkay diyar kir ku pirsgirka Kurd encax dikare bi modeleke federatf areser bibe eşkera kir ku Herma Kurdistan (Başr Kurdistan) Kibris dikare ji bo Tirkiyey bibe model. Burkay xwest ku Kurd di pvajoya pşvekirin de piştgiriy bidin hikmet tkoşna demokratk dikare ji tkoşna ekdar bandortir bibe.

Burkay li Otela Neva Palas a li Enqer bersiva pirsn Rdaw da.

Pişt 31 salan hn vegeriyan Tirkiy. We Tirkiyeke awa dt, i guhern bne? 

Sedema serek ya vegera min ezmnn li Tirkiy peyda bynin

Hn dizanin ez pş hatim Stenbol, piştre bi rya bejay derbas Enqerey bm. Tişta min ewil ferq kir, mezinbna herdu bajaran bn. Stenbol bi avahiyn pir bilind xemiliye, bajar j pir bi rk pk bye. Ji ber civn hevdtinan nikaribim zde bigerim j. Ji ber bi rya bejay hatim Enqerey, min ev cudahiy di bajarn ku t re derbas bm de dt. Li gor 31 sal ber, Tirkiye pir modern bye, otobanan pir bala min kişand. Blhesa min qet Enqerey nas nekir. Heta otla min, ten hin lewha naskir hatin. L rojek piştre, m Akderey, min li wir xwşka xwe dt. Min rya w der nas kir. Min Xaerya Ziya Gokalp, faklteya tib faklteya hiqq nas kir. Wisa dixuye ku hin aliyn bajr n ne bi qas ku mirov nas neke bi pş ketiye. Hin ch j, digel guherne j, mirov nas dike.

Di war demokratkbn de te dmeneke awa dt?

Helbet, ew j aliy siyas yn guhern ne. Ez near mabm ji welat xwe veqetim, hatibm qedexekirin. Di veger de baş hatim pşwazkirin. Hikmeta n ji bo vegera min bang j kir. Helbet tesra v yek j b l sedema esas ya vegera min nermbna li Tirkiyey ye. Ji ber v yek min plana hatina xwe kir ez vegeriyam. Pişt demeke dirj boykota medyay ya li ser min rab, min fikr ramann xwe di gelek rojname televzyonan de bi serbest got. Her wiha gel j siyasetmedaran j banga veger li min dikir. Di van şert mercan de min biryara hatina xwe da. Jixwe near mabm bm. L ji ber cuntay vegera min dereng ket. Pvajoyeke zordariy dest p kir. Ji ber v yek gelek kesn weke min nikarn vegerin.

Partiya we PSK, ku hn yek ji avakarn w ne, h j qedexe ye. L hn bi serbest vegeriyan, wezran bi we re hevdtin kir. Hn v nakokiy awa şrove dikin?

Ez v tiştek xwezay dibnim. Birxistinbna mirovan a bi away legal (derqann) ji neariy ye. L dem t, ew tişt poltkayn ku hn diparzin, n qedexe, serbest dibin. Bi ya min, li Tirkiyey j ev tişt b. Jixwe em ti caran neketin nava tkoşna ekdar. Tkoşna me ji ser heta niha bi awayek aştiyane dom kir. Di demn daw de d di war birxistinbn de azadiyek heye. Gelek partiyn kurdan hatibn girtin, di demn daw de d nayn girtin. Mnak, digel ku di bernameya HAK-PAR de areseriya federatf heye j, ji aliy Dadgeha Makeqann ve nehate girtin. BDP xweseriya demokratk dixwaze. Her iqas sstem niha ne amade ye van daxwazan bibersivne j, avn xwe ji van nqaşan re digre. Ev j t v watey ku guherneke ern heye. Her wiha di parlementoy de grbeke girng a kurd a BDP heye, şaredariyn wan hene. Ev hem tişt nşaneyn girng n guhern ne. L ev hem tişt tr nakin. Ez vegera xwe bi ser xwe ten weke pvanek nabnim. Hj gelek kesn ku nikarin vegerin hene, di girtgehan de gelek mirov hene. Ji bo demokratkbna Tirkiyey ji bo ku Kurd bigihijin mafn xwe yn bingehn, hj gelek gavn ku div bn avtin hene. Ev kar pvajoyek ye. Ev pvajo geh pş de die geh paşde. Mixabin h j pevn didomin. Em dixwazin ek bdeng bibin hawirdora diyalog bibe. Em dixwazin areser di atmosfereke aştiyane de pk b l kesn v yek naxwazin j hene.

Yn naxwazin k ne?

Li aliy dewlet Kurdan j hinek aliyn dij areseriya aştiyane hene

Ji herdu aliyan j yn ku naxwazin hene l bi awayeke esas aliyn di nava dewlet de ku tim dixwazin pirsgirka kurd bi rya tundiy areser bikin, hene. Ev yek weke rbaz ji xwe re hilbijartine. Ev al ji areseriya aştiyane, ji pşvekirina kurd, heta ji peyva kurd j aciz dibin. Mltarzm li v welat pir hzdar e. Bi pşvenn daw re v hza xwe wenda kir l h j li ber xwe dide. Ne ten leşker, di aliy sivl de j hz partiyn siyas yn ku li dij her cure gavn demokratkbn derdikevin, hene. Partiya sereke ya muxalefet di v war de roleke ern nelst. Tab her iqas rola hikmet di nermbna pvajoya de hebe j, gavn ku bavjin bi snor e. Ji ber v yek ji bo areseriy, ji bo ku gavn wrektir bn avtin, div hikmet hem wrektir hem j bi biryartir be. Hem j div muxalefet dev ji nrna xwe ya statkoparz berde piştgir bide pvajoya demokratkbn. Her wiha div tevgera kurd j poltkayeke baş bimeşne. Poltkayn bi rik, bi hrs bi nerazbn, xizmeta areseriy nake. Di tevgera kurd de, bar peywireke mezin dikeve ser saziyn legal bi taybet j BDP. Em li bend ne ku BDP v rola xwe bi cih bne.

Div BDP i bike?

Mnak di şna ku parlementoy boykot dike, bila tevli parlementoy bibe ji bo kirina makeqanneke demokratk rakirina asteng qannn dijdemokratk hewl bide. L pişt hilbijartin BDP boykot kir, CHP boykot kir, piştre j pevnn ekdar qewimn. V atmosfer pvajo xiste nava krz jehr kir. L ger hatibana parlementoy, helbet pirsgirk di rojek de areser nedibn l ji bo areserkirina pirsgirkan, ji bo zemna diyalog bi hz bibe, dikaribn rolek baş bilstana. Hv dikim payz v yek bikin. Baweriya min ev e; helwesta gel kurd a bi awayeke demokratk, ji ekan girngtir e. Em di ser destpka sedsala 21 de ne. Hem şert mercn navxwey hem j yn navnetewey ji bo v yek pir guncaw in. Gel kurd daxwazn xwe dikare bi ryn demokratk aştiyane l bi girsey bne zimn.

Hn asta ku pirsgirka kurd hatiy pşvekirina kurd a hikmet awa dinirxnin? Hikmet di rojn pş de w bikaribe gavn wrektir bavje?

Gavn ku hikmet ber avtin, dewam nekirin, pvajo xitim

Gavn ku hikmet ber avtin, dewam nekirin, pvajo xitim. L hem di war hikmet de hem j di war Kurdan de, div em xwe bhv nekin. Em dixwazin hikmet di dema n de j pvajoya pşvekirin zind bike. Div Kurd piştgiriya v pvajoy bikin, poltkayeke poztf bimeşnin. Ji bo ku pvajoya pşvekirin careke din dest p bike gavn jidiltir bn avtin, div piştgir bide pvajoy.

Hn hevdtina dewlet ya bi Ocalan re awa dinirxnin? Ocalan dikare di pvajoya areserkirin de roleke awa bi ch bne?

Ji bo areseriy div li gel Ocalan b axaftin, l guftgoyn li gel BDP giring in

Ez nizanim hevdtinn li mraliy ka ji aliy hikmet ve yan dewlet ve tn kirin. Piran t gotin dewlet van hevdtinan pk tne l em van hevdtinan ern dibnin. L ev bi tena ser xwe, tr nake. Er, Ocalan rber derdorek ye, helbet div p re b axaftin. L BDP j girng e, imk partiyeke siyas ye. BDP weke partiyeke legal dikare di areseriy de roleke girng bilze. imk grba w ya hilbijart di parlementoy de heye, şaredariyn w hene piştgiriya girseyeke girng li pişt ye.

Hn ji bo areseriya pirsgirka kurd federasyon pşniyar dikin. Projeya xweseriya demokratk a BDP dikare areseriy bne?

Sinor otonomiy heye, l biradern me yn BDP dibjin, sinor nne

Min ber j nivsandib, di termonolojiya siyas de tiştek bi nav xweseriya demokratk tune ye. Ten tgeheke bi nav xweser heye, ew j tirkiya otonomiy ye. Ji ber v yek div mirov an bje xweser yan j bje otonom. Diyar e otonom tiştek awa ye. Her iqas li gor welatan hin cudahiyn w hebe j, aliyn w yn hevpar hene. Yan herm ye, nav w xweseriya herm ye. Yan j kultur ye, nav w xweseriya kultur ye. Ger herm be, w snorn w j hebin. Hevaln me yn BDPy dibjin snorn w tune ne l di xweseriy de snor hene. Almanyaya federal bifikirin, 17 eyaletn w hene, ev di nava xwe de weke otonom tn hesibandin. Parlementoyn wan hene, hikmetn wan n herm hene, aln wan n herm hene l di nava tevahiya Almanyay de ne. Hem hikmeta eyalet hem j hikmeta federal heye. Di tkiliyn derve de, Wezr Kar Derve van temsl dike.Li Almanyay wisa ye, li welatn din j bi awayeke cuda dimeşe. Naveroka xweseriya ku BDP pşniyar kiriye, hj ne zelal e, şlo ye. Dibe ku di rojn pş de ew bibjin em j fm bikin. 

Kurd li raq bn xwed statyeke federal. Modela Başr ji bo Bakur j dikare bibe model?

Ger biryare Tirk Kurd bi hev re jiyan bikin, div em areseriyek federal bibnin ima nebe? Hem ne dr e, nzike j. raq bi v pere neb. Kurd li herma xwe xweser in l di heman dem de rveberiyeke federal heye, wekhev heye. Piştgiriya Kurdan ji bo yekparebna raq msoger ye. Ew dibe, mnaka Kibris ku ji bo areserkirina pirsgirka tirk pşniyaran dikin, dikare bibe model. Li wir 200 hezar Tirk hene, li vir 10 milyon Kurd hene. areseriya li Başr dikare ji bo Bakur bibe model.Hem bi v away Tirkiye j pere nabe. L ji bo v yek div pşdaraz ji hol rabin. Ji ber ku li Tirkiyey Kurd tim tune tn hesibandin, pşniyarn wiha ji aliy raya gişt ve zde nayn fmkirin. Ev pşniyar rast nerazbn tn. L di nava dem de, w raya gişt j hn bibe, rast i be, w ew be. Ger

 

 
   
Deng Kurdistan 2005