2021-10-23
Skip Navigation Links
Destpêk/Anasayfa
Pêwendî/İlişki
Lînk
Skip Navigation Links
Video
Album
Arşîv
Suphi Aydın
 
DÊYR VATÊN YI
2021-08-31 20:31
Suphi Aydın
Afganîstan di semêd vatiş dêyran û cenayiş kemançîya zeneatkar mûzîk, Favad Andarabî ami kişîtiş. Hela bîn mi na xeber qezatê Duvar ( dîyes ) di wend. Talîban, xozan Favad Andarabî ko wi şar hêt mintiqayê Andarab di dowê Kîşnabad di cuyayn pê zuara kêy yi ra vêt teber û kişt. Derhêq ina xeber di wezîr Afganîstan yê kar û gurê zerrê welat ê kohan, Mesûd Andarabî yow vîdeo zî kerda vila. Wezîr Mesûd Andarabî von; wehşêt Talîban Andarabî di berdewam ken. Êr xozan mûzîk ko mexsêd yi na deşt di û şar welat ma ra têyna vilakerdiş şahîyan bi Favad Anarabî bi hovitî û zordarîya giran pê dêst Talîban a ami kiştiş. Wezîr kohan, çond vatê dêyrê xozan zî kêrd eşkera: deştê ma ya rind.. erd kalikon ma ya, qet zemanêk zî sarrê xwi Talîban verdi nizm nîkena. Mi xêlek ray gueş na dêyrê Favad Andarabî ser, la têyna di çekû ti ra fahm kerd: ‘ Nî mîlkîya bayî ma / Dereykî vay ma. Vîdeo ko wezîr kerd vila di xozan him kemançe cenen û him zî deyrê xwi von. Yi het di di tenê merdim hay sêr palas di rûeniştê. Wi zî haw palas ser di rûenişto, yow lingê xwi kerda derg û yow xuert zî haw kiştê yi di ser palas di rûenişto, saz cenen têyna. Çond xuêrt zî nata weta dûarmalê yin ra şên yên, yin ra tay kesan di tufeng êst. Yowna qeflê camîyerd zî yin ra hendê now – des metro dûr di amê pîyehet. Herhal hay ica di pes sarri birnên, oter asîyen. Awi ca ko cemeat Favad Andarabî tedi rûeniştê yow dûzdo û kuehe ken. Dûarmalê eyî cay di zî koyê bêrz asîyên.

Favad Andarabî zî yow merdim qelew û erdîşin. Herhal emir yi şêst serrona cuaraw. Kemançê xwi kerda xwi virar û him cenen, him zî dêyrê xwi von. Sobîna sêr palas di hema sifri rueninaw, qet çî zî binate di nasîyen. Wi dêyrê xwi von û yow lacek zî kîştê yi ya çep di rûenişt haw tembûrê xwi cenen. Kam çi zon bêlka hema cemeat yin namo pîyeser? Xêlek palas dêrg kêrd ra sêr erd di eya deşt di. Veng û awazê yi yina kî çiman ver, zerrê merdim ci rî bena teng. Çi gunehê yi bî ko, oter zulm pê bîyer kerdiş? Eya dêyr, awi vêng kemançî û tembûr, qêrîn û gazîyê vêng xozan ra merdim Afganîstan û eya deşt, kuêy, asmîn fahm ken! Axir zordaron nîverda Favad Andarabî mirdê xwi ina dinya di dêyran şar welat xwi vac û kemançê xwi zî bicen. Hûma heq yi zaliman het di meverd. Merdimog dêyran vac û aletê mûzîk bicen, kam yi ra xirabê vînen ko?

Hêt bîn ra xêlek hukûmdar û giregir ina dinya waşt ko Talîban pak û rind bid silasnayiş, la sinîg yow vatê verînan di vacîyena; kuêy yên bedelnayiş, la ehlaq nîyen terkkerdiş! Wiris, Çîn, ABD, NATO û dewlêt wayêr eskêr giran yê ina dinya gon bon ini qetilkarê ra û bişarm, vaj ma qay pê deston xwi ya poncas serro Afganîstan vist inî halon? Hendê peri, cerg badhewa şî, teway ti ra hesil nibi. Têyna guên amê rişnayiş û welat Afganîstan bi xirabi, gêl yey zî bi perîşan. Nikay Afganîstan di yow kîye çînko ewlad xwi ini herb di vîn nikerd! Gunehê giregiran yê feqîran rî nîyena! Yow merdim sê mi gan se bik ko, teyna ina derheq di hol, xirab çend xêt nûştiş yên mi dest ra! Ez vatê xwi yo pêyîn zî binûs. Ina dinya di zaf guên amê rişnayiş,la herb û cerg teway rî nibi melhem, darb, rîş û birîn hîna zêyd bî xedar û har. Ini waxt di inî meselê gerega royna bamên çareserkerdiş. Herkês rî azadî, herhêt rî serbestê, ina dinya di waxt cuyayiş merdiman hend zaf nû, hotay, heştay, neway serr ra cuar xwi ra ti aqil xwi kên vîn. Gunekaw ci gêrebê wa herkes rayêr xwi ra şuer. Merdim jîhat awo ko holê, rindê yi hêvêr yi rî û cuyapê zî dinya alêm rî bibo. Seben wa bibo, merdimê yow ruej her cay dinya di bena wayêr heq, serbestê û azadîyê!

Wendox delal, ez wazena vatê xwi pê yow helbestê Nazim Hîkmet a biqedîn:

TERS

Nîverdon ma dêyran xwi vac Robson
biray mino didan sipî û esme
qenarê mino wayêr pêrr qertal
niverdon ma dêyran xwi vac.

Tersên yi Robson
rueşnayê fecîr sêr sibay ra tersên,
Vînayiş,eşnawitiş, dest panayiş ra tersên.
Bermayiş ra sinîg ti hîbî varon ver di,
wiyayiş ra tersên, sinîg ti gaz bîk heyweyê.
Heskerdiş ra tersên sê Ferhad ma zerr ci kotiş ra

Helbet Ferhad şima zî est, namê yi çû Robson?
Tuexim ra û rî erd ra tersên.
Aw a ko herîqîyena ra û vîrardişon ra tersên.
Nîe îskonto û komîsyon, nîe zî deyn wazen dêst yow embaz
sê yow teyra teze nikota ko mîyan wurdîyeson tu.
Hêvî ra tersên Robson, hêvî ra tersên, hêvî ra..
Tersên qenarê mino perr qertal
dêyron ma ra tersên.

Çirîya paşîn 1949

Print