2020-04-05
Skip Navigation Links
Destpêk/Anasayfa
Pêwendî/İlişki
Lînk
Skip Navigation Links
Video
Album
Arşîv
 
HAK-PAR: Şex Said isyanı hak ve özgürlüklerin korunması hareketidir
2020-02-13 11:20


Piranlı Şex Said"in başkaldırısı kendi döneminde yeni bir sayfa açtı. Kürdler, Türkiye Cumhuriyeti"nin ilanıyla, ellerinden alınan hak ve özgürlüklerini korumak için itirazlarını ortaya koydular. Daha sonra Şex Said"in yanında yer alan Kürd yurtseverleri, Piranlı Şex"in emir ve komutasında ulusal başkaldırıyı gerçekleştirdiler. Şex Said başkaldırısı olarak tanınan bu tarihi hareket, 13 Şubat 1925 tarihinde Palu"da başladı ve Diyarbakır"da bitirilmiştir.

Bilindiği gibi; Osmanlılar döneminden 1923 tarihine kadar, Kürdler BMM"de kendi kimlikleriyle temsil ediliyorlardı. Yeni sisteme geçişte, Mustafa Kemal"in deyişiyle: ""Bölgesel özerklik veya muhtariyet yada buna benzer bir şey Kürdlere verilecek""idi. Kürdler buna inanmışlardı. Bu nedenle Mustafa Kemal"in sözünü tutmasını beklediler.

Mustafa Kemal 1925 yılında mecliste yaptığı konuşmada; ""Türk, Kürd, Çerkes; hepimiz İslam"ın mayasını oluşturuyoruz"" demiştir. Mustafa Kemal bununla Türkiye"nin çok sesliliğini dile getiriyordu. Ne yazık ki, Mustafa Kemal kısa bir zaman sonra bu söylediklerini unutarak, Kürdleri inkara başladı. Cumhuriyeti tek renge ve tek sese dönüştürdüler.

Mustafa Kemal"in başkanlığındaki yeni rejimde ise; ""Türkiye"de yaşayan herkes Türk milletindendir, herkes Türktür, Türkiye Cumhuriyeti"ni Türkler kurmuş"" denildi. Bu, Kürdlerin varlığının red ve inkarı anlamına geliyordu. Artık, Mustafa Kemal Cumhuriyeti tek renge, Türk rengine indirgenmeye başlanmıştı. Kürdler yeni rejimden beklenti ve umutlarını kaybetmişlerdi.

Şex Said Hareketi, İttihat ve Terakki ve Cumhuriyet idaresinin, Kürdlerin özerkliğini tanımamasından, Kürdlerin hakları ve ulusal menfaatlerini inkarının sonucu olarak, anadilinde eğitimin yasaklanarak Kürdlere haksızlık ve hakaret edilmesiyle, Kürdlere verilen sözlerin yerine getirilmemesiyle, Kemalist rejimin oynadığı oyunların sonucu olarak; Kürdlerin hak ve özgürlüklerini korumak için başlatılmıştır.
1925"te Şex Said"in önderliğinde başlayan Kürd hareketi, Kürdlerin ulusal haklarının Türk rejimi tarafından tanınması ve kabul edilmesi, Kürd kimliğinin korunması içindi. Bu yüzden bu hareket hak isteyen, meşru bir hareketti.

Ama ne yazık ki, bu haklı başkaldırı, başarılamadı ve amacına ulaşamadı. Başkaldıranlar yakalandılar ve Şark İstiklal Mahkemesi haklarında dava açtı. Kemalist rejimin Şark İstiklal Mahkemesi, basit bir yargılamadan sonra, Şex Said ve 52 arkadaşını idam cezasına çarptırdı. Şex Said ve mücadele arkadaşları Diyarbakır"da asıldılar. Başkaldırı taraftarlarından çoğu ve hareketin yandaşları tutuklandılar, rejim onları zindanlara attı. Bunların da bir çoğu işkence ve kötü muamele neticesinde zindanlarda öldüler ve bir çok aile fertleri ve şahsiyetler sürgün edildiler. Kemalist rejim o günden bu tarafa, Kürdlerin varlığını, kendi bekası için bir tehdit olarak görmektedir.

Piranlı Şex Sait ve dava arkadaşları 95 yıl önce, 13 Şubat"ta bu kutsal başkaldırıyı başlatmışlardı. Eğer o dönem Kürdlerin birliği oluşturulabilseydi, kuşkusuz Kürdler bugün bir devlet sahibi olmuşlardı. Çünkü, başkaldırı Kürdlerin özgürlük ve bağımsızlığını amaç edinmişti.

Biz Hak ve Özgürlükler Partisi olarak, Şex Said ve arkadaşlarının 95 yıl önce yaktıkları meşalenin sönmediğini ve sönmeyeceğini belirtiyoruz. Kürd halkı temel hak ve özgürlüklerine kavuşmayana kadar, hak ve özgürlükler mücadelesinden vazgeçmeyeceğiz.

Şex Said hareketi ile, Kürdlerin ulusal haklarının elde edilmesi amaçlanmıştır. Kürd halkı 1925 yılında ateşlenen meşaleyi, söndürmemiştir. Bugün de, Kürd halkı Kürdistan"ın özgürlüğü için direniyor.

HAK-PAR Kürdistan"ın özgürlüğü yolunda verilen mücadeledeyi, her türlü zorbalığa karşı mücadeleyi, kendisi için öncelikli ve önemli görmektedir.

Şex Said Kürd halkının özgürlük mücadelesinde yaşıyor ve her zaman yaşayacaktır.

Hak ve Özgürlükler Partisi - HAK-PAR Basın Bürosu
Print