2020-12-02
Skip Navigation Links
Destpêk/Anasayfa
Pêwendî/İlişki
Lînk
Skip Navigation Links
Video
Album
Arşîv
 
MA SEYÎD RIZA Û EMBAZANÎ EY Bİ RÊZ YAD KENÎ
2020-11-15 18:59


Seyîd Riza serrê 1863" de Dêrsim de, dewê Lirtikê de ameyo dinya. Seyîd Riza lacî Pîr Seyîd Îbrahîm o. Seyîd Îbrahîm sey yew însano zana û bawerpêkerde ameyeni naskerden.. Seyîd Riza mamosta Mehmet Elî Efendî ra ders girewta, ey het de perwerde bîyo. Seyîd Riza mergî pîyî xo Pir Seyîd Îbrahîm ra dima sey keyeyî şino dewê Axdat de maneno û dest bi pîrîtîyê keno.
Se ke yeno zanayen, Dersim wextî Osmanîyan da sey yew mintiqaya xoser bi, yew mîrîya bi veng û vaj bi. Dema ke komara newe ya tirk ameyî awan kerden, xoserîya heme mîrîtîyanî Kurdistan ameyî rijnayen. Seyîd Riza her wina zî Şêx Seîd, waşt ke a xoserîyê dom bikero, la belê komara newe ya Tirkiyê na rewş qebul nêkerd. Seyîd Riza no rid ra plan kerd ke dest bi yew serewedartiş bikero. Hema xoverdayişî Dêrsimî destpê nêkerdibi, dewleta tirk bi yew operasyono gird eriş berd Dêrsimî sero.
No çîyo ke serranî 1937 – 38 de Dêrsimî de bi, raşta raşt “qirqerdiş” û “jenosîd” bi. Bi desan hezar kesî bêsûc û bêgûne ameyî kişten, Her wina bi desan hezar kesî goreyî qanuno “Qanûno İskano Mecburi” ameyî sirgun kerden. Necip Fazıl Kısakürek kîtabî xo (Son Devrin Din Mazlumları) de vano, „Dêrsimî de 50 hezar kes ameyo kişten“. Çend serrî cuwa vero, Receb Tayıb Erdoğan zî behsî jenosîdî Dêrsim kerdibi û o wext şarî Dersim ra uzrî xo waştibi, la belê qet yew gama muhîm derheqî na bîyayeya verba însanan de nêeşt.
Rejimî Kemalîst waştibi ke kurdanî elewî ê derûdorî Dêrsimî “tedip” yanî “terbîyê” bikero. Raporî teftîşkaranî peroyî ê o wextî Abidin Özmen, İ.Tali Öngören û Alpdoğan derheqî Dêrsimi de raporî xirab pêşkêşî Mistefa Kemal kerdibî. Nayê ra Mistefa Kemal fermanê kurdan vetibî.
Rojê 14î Çirîya Paşîn serrê 1937’ de, Mistefa Kemal Elezîzî de Seyîd Riza ra waşt ke o beyan bikero ke o poşman o, uzrî xo û efkerdenî xo iwazeno, la belê Seyîd Riza nayê qebul nêkeno.
Rojê 15.11.1937 de Seyîd Riza û lacî ey Husênê Reşik pa panç kesana ameyî îdam kerden.
Xoverdayişî Dêrsim, qorikerdişî can û mal û heqî netewî e miletê kurd o.
Nê serran de Dewletê Tirk Dêrsim de bi desan hezar kesi bêgûne û bêsuc kiştî. No rid ra lazimo ke dewlet îtîbarî Dêrsîmî pêd bido û darbê Dêrsimî weş bikero.
Lazimo yew gam cuwa vero cayî qebranî pîlanî kurdan, Şêx Seîd, Seîdê Kurdî û Seyîd Rıza bêrî nişan dayen û îhtîram û sîyanetî înan bêro îade kerden.
Ma sey Partîya Maf û Azadîyan bi wesîleyî 83. serrê îdam kerdenî Seyîd Riza û embazanî ey, heme şehîdanî Kurdistan bi rêz û ihtiram yad kenî. 15.11.2020

Latif EPÖZDEMİR
Serekî Pêroyî yê
Partîya Maf û Azadîyan/ HAKPAR
Print