Mesut Barzani nereye?

Gelismeleri yakindan takip edenler için elbette sürpriz degil. Irak’taki Bölgesel Kürt Yönetiminin lideri Mesut Barzani, giderek daha fazla güç kazaniyor. Özellikle Suriye’deki kritik süreçte Kürtlerin giderek daha fazla öne çikmasi, Barzani’nin manevra alanini bir hayli genisletti. Bu durum, en az onlar kadar, hatta çok daha fazlasiyla Türkiye’yi ilgilendiriyor.
TBMM’deki anayasa yazim çalismasinda BDP’nin ‘tatil’e çikmasini bir kenara not edelim. Zira bu gelismenin, BDP’lilerin iddia ettigi gibi anayasada neyin yer alip almayacagi ile zerre kadar ilgisi yok. Aksine BDP ve parantezinde yer aldigi güç (PKK), bölgedeki gelismeler üzerinden yeni bir siyasi pozisyon almanin/alamamanin sancisini yasiyor.
Sadece Türkiye’dekiler degil, yakin cografyamizda yasayan tüm Kürtler için çok kritik bir dönemin arefesindeyiz. Irak Kürtleri, gerek siyasi tecrübeleri, gerek uluslararasi düzeyde bulduklari karsilik, gerekse Bagdat’tan hizla koparak bagimsizlik yolunda aldiklari mesafeyle en az birkaç adim önde görünüyor.
***
Suriye’nin gelecegi neredeyse küresel ölçekte birinci gündem maddesi. Iste tam bu noktada ülkede yasayan Kürtlerin nasil bir tavir alacaklari ve hangi gelecek seçenegini isaretleyecekleri büyük önem kazaniyor.
Suriye muhalefetini temsil eden Ulusal Konsey’in basinda bir Kürt var. Bu önemli bir gösterge olsa da, ülkede yasayan Kürtlerin rejim karsisindaki tavirlari simdilik hayli parçali.
Bu anlamda Mesut Barzani’nin önceki gün medyaya yansiyan demeci önem kazaniyor. Suriye’deki iki önemli Kürt liderle görüsmeler yapan Barzani’nin ‘Aranizdaki rekabeti birakin, Esad rejiminin degistirilmesi için ortak hareket edin. Birlikte hareket ederseniz size her türlü yardimi yaparim’ mesaji, kuskusuz yerel ölçekte siyaset yapan bir liderin sinirlarini hayli asiyor ilk bakista.
Ancak bölgemizde son bir yilda yasanan gelismeler, Kürt siyasi hareketinin son 25-30 yilda elde ettigi kazanim ve tecrübelerin önünü hizla açmaya basladi. Mesut Barzani’nin temsil ettigi hareketin, genel anlamda muhafazakar-dindar diye tanimlanan Kürtler üzerinde etkili oldugu yakin bir tarihe kadar dogru sayilabilirdi. Ancak bugün Barzani’nin daha genis bir alana hitap ettigini, sözgelimi Suriye Kürtleri üzerindeki etkisinin giderek arttigini gözden kaçirmamak gerekiyor.
Bir not. Barzani’nin görüsme yaptigi Suriyeli Kürt liderlerden birisi PYD’nin, yani PKK’nin Suriye kolunun basindaki isim.
***
Peki ya Türkiye Kürtleri? Hayli genis bir kesimde benzeri bir etki ya da sempatiden söz edebiliriz. PKK’nin resmi agizdan yaptigi ‘gerici’ ya da ‘feodal’ gibi suçlamalarin ötesinde, bu hareketin tabaninda farkli tonlarda bir Barzani sempatisinden söz etmek yanlis olmaz.
Kuskusuz, özellikle Irak’taki son gelismeler, genelde Kürtlerin, özelde Barzani’nin lehine oldu. Bagdat’ta oturdugu koltugu Türkiye’ye meydan okumak için kullanan Basbakan Nuri El Maliki’nin pes pese gelen yanlislari, büyük Amerikan enerji sirketlerinin Kuzey Irak’a gösterdigi ilgi, Kuzey Irak ve Türkiye arasinda son yillarda üst düzeye çikan iliskiler, KYB lideri Celal Talabani’nin giderek taban kaybetmesi ve son olarak Suriye’de Kürtlerin ön plana çikmasi gibi gelismeler bu hareketin gücünü yerelden bölgesele tasiyan sonuçlar üretti. Biz kabul etsek de etmesek de üretmeye devam edecek.
Bölgede iddia sahibi her ülkenin gerçek gündemi, tüm bunlar üzerinden sekillenen gelecegin nasil yönetilecegi.
Peki Türkiye Kürtleri bu süreçten nasil etkilenecek? Türkiye bu süreci nasil yönetebilir? Bunlari da yarin tartismaya devam edelim.
——————————————————
Star-12 Temmuz

Nasuhi Gügör