Halê mi û Kirmanckî
Wendoxî zanenê, xeylî serr ê ke bi zerrîya xo mi karê xo yê bînî tepîya est, ez ziwanê ma, edebîyatê ma ser o xebetîyaya û xebetîna. Mi bi nê hîs û zaneyê xo dest kerd ci: ‘Ziwan ke biqedîyo, o sar qedîno!’ Ebe nê vateyê mi sima eciz bibê zî, na rastîya tuj a.
La nê serran de, nê cad, emeg û xebata mi de ez rastê yew rastîya tuja bîne zî ameya ke eleqedarê qaso-rosnvîranê ma, wendox û sîyasetmedaranê ma, çi heyf ke ebe ziwanê mazaf visîya, bi vateyêde bîn ziwanê ma ra zaf kewtê dûrî, bê eleqedarî yê. Ez na rastîye romananê xo de zanena.
ZIWAN KE BIQEDÎYO, O SAR ZÎ QEDÎNO
Mi kirmanckî di romanî nustî. Roman nustis helbet, ê ke zanenê, henî rehet, asan nîyo. Bi serran waxt û emeg lazim o. Mi nê serrî û emegê xo helbet bi zerrîya xo dayî (Lazim o ke ez vajî, helbet kîsê xo de birnena, pere zî seba nê romanan xerc kena).
La nê romanê mi çi heyf ke bê çend kesan ra teber kesî ne pers kerd ne zî wendî. Helbet zanîno ke ne fabrîkayê mi esto, ne zî ez sermayegozer a. Pereyê xo dana, waxtê xo dana, emegê xo dana, ancîna zî heta ke sî barê mi beno zêde (kes zî nê barê mi pare nêkeno).
Romanê mi yê kirmanckî yo hîrêyin nêzdîyê di serrî yo ke amade yo, mi kamcîn çapxaneyî ra qal kerd çi heyf ke ya zaf pere wast ya zî bê eleqedarî mendî. Romanê min ê tirkî yo kexeylê waxto nême ra mendbî, bêçare mi o qedêna. Waxto ke qedêna, çapxaneyî bi zerrîya wese wast, axir çap bî.
Halê mi û kirmanckî bi vateyêde tewr rast, hal û eleqedarê ma û ziwanê ma nîya xirab o. Medya de ge-ge tayê kesî qalê kirmanckî kenê, seke qaso zaf bieleqedar ê! Mi înan zî dî. Zur a! Mi dî ke ê kesî bi esas wazenê qaso populer bê! Yanî, rastîye eleqedarê înan û ziwanê ma, seke nusenê, henî nîyo.
Ebe nê emeg, cad û xebata xo seke ez tenya menda.
Ma ez nika se bikerî?
Romanê min ê kirmanckî yo peyên vinete yo. Sey bêwayîr, sey domano bêkes, ziwano bêkes vinete yo. Keso xeyrwast nêvecîya. Luzimê xoxapnayîsî çin o, rastîya ziwanê ma, no hal der a.
Mi ke ziwananê bînan de (holalndkî, îngilizkî, franskî) binustêne, rew ra pêro kitabê mi çap bîyêne. Tirkî nimûne yo; çiqas ke mi tirkî nuste, rew ra çap bî. Coka romanê min o peyên (ez biwazî mewazî) tirkî vecîya. Romanê min ê kirmanckî zî di serrî yo ke vinete yo.
EZ POSMAN NEY, XEMDAR A
De vajê: ez se bikerî? Sima kes ke çare zanenê, mi ra zî vajê. Ez nustene ra ney, na bêeleqederîye ra, nê formalîteyen ra, na leqe ra, zuran ra, zurekeran ra bîya eciz.
Çi heyf.
Ma ez qey mevajî? Ez vajî ke wa her kes halê ma bizano. Gereke emegê ma awe ra mesoro. Xora halê ziwanê ma (ebe na bêeleqedarîye mi rind fam kerd ke) zaf xirab o. Qewetê yew kesî, yew însanî bêsîndor nîyo. Sebrê însanî zî bêsîndor nîyo. Helbet ez qet posman nîya. La ez xemdar a.
Nêsikîna zêde qalê na babete bikerî. Heta ke no romanê min ê kirmanckî yo peyên çap nêbo, gelo zereyê mi ra se romano newe nustêne bêro? Nêno zî. Luzimê naylon-populer bîyene çin o. Ez derheqê kirmanckî de kamî çiqas durist ê, kamî çiqas bi zerrîya wese xebetînê, zanena.
Ilhami Sertkaya