AKP’ye biçilen rol
Farkinda misiniz, devlet, yavas yavas fabrika ayarlarina dönüyor.
Eskiden iktidar partisine ‘Ankaralilastiniz’ dendiginde, müthis alinirlardi. Simdi ise alinmiyorlar çünkü Türkiye, hizla 90’li yillardaki devlet modeline geri dönüyor. Bunun temel aktörü de evet iktidardaki Islamcilar.
Demokrasi ve Islamcilik vaadiyle iktidara gelen Adalet ve Kalkinma Partisi, iktidardan düsmemek için hizla devletlesiyor, devletlestikçe de 15-16 yil önceki kurulus iddialarindan bir bir vazgeçiyor.
Bundan neyi kast ediyorum? 90’li yillarda karsimizda, baskici, kontrolcü, Kürt hareketiyle mücadele eden devlet modeli vardi. Buna o yillarda ‘statüko’ deniyordu. Yüzeyde hafif bir Kemalizm esintisi olsa da aslinda devletin temel karakterini tanimlayan, ne laiklik ne de Kemalizmdi. 90’li yillarin devleti, ‘tehdit’ tanimlariyla kendini sekillendiren ve toplumu özgürlestirmek degil onu ‘kontrol etmek’ için dizayn edilmis bir devletti.
Hukuk da, ekonomi de bu, ‘kontrolcü devlet’ ya da o gün sikça kullanilan tabiriyle ‘ceberut devlet’ anlayisinin bir uzantisi olarak sekillenmisti. ‘Milli ekonomiye’ uygun bir is dünyasi profili dogdu, buna uygun ‘sanatçilar’ olustu ve tabii ‘yerli ve milli’ medya o dönem üzerine düsen görevi fazlasiyla yerine getirdi.
90’li yillarda devlet degisemiyordu ve düsünemiyordu. Bir akil tutulmasi içinde, vasatliga teslim olmus, herkesin yanlis oldugunu bildigi sablonlarla patinaj yapiyordu. Örnek mi istiyorsunuz? ‘Manisali çocuklar’ olayini hatirlar misiniz? Gençlerin çogu Manisa davasini hatirlamaz. Yil 1995. Çogunlugu lise çagindaki 16 çocuk, duvara yazi yazmak ve bildiri dagitmak suçundan gözaltina alinmis ve akil almaz iskenceler görmüstü. Örgüt üyeligi ve terör suçundan. 16 yasindaki bir çocuga iskence yapmak bir devlete ne fayda saglar? Hiç. Ama düsünemiyordu sistem.
Gençlerin gördügü eziyet, tüm Türkiye’yi ‘sistem’ denilen ceberut ve baskici yapidan igrendirmisti. Manisali çocuklar, Türkiye’de yanlis giden her seyin sembolü oldu.
Ve ardindan büyük deprem geldi. 1999. Sistem, depremle birlikte yerle bir oldu. Çöktü.
Iste Adalet ve Kalkinma Partisi, ilk çikis ve yükselis döneminde bu kokusmus düzenin karsiti olarak kendini tanimladi ve bu sayede ragbet gördü. Ceberut devletin karsisina demokrasi ve Islamcilik karisimi bir degisim hareketi vaat ettigi için toplumda bir karsilik buldu. AKP, bir protesto hareketiydi.
Ancak bugün gelinen noktada iktidar partisi, hem gerçek Islamcilik hem de demokrasiden uzaklasti ve daha da uzaklasmaya mahkûm. Bilerek ya da bilmeyerek, iktidar partisi bugün devletin ‘fabrika ayarlarina’ dönüsünün temel enstrümanidir. O fabrika ayarlari, Türkiye’nin ayni zamanda küresel sistem içinde belli bir rol oynamasini öngörüyor. Ve içeride demokrasiyi isletemeyen AKP’nin artik bu rolü oynamak disinda baska seçenegi kalmadi.
Siz bakmayin görüntüdeki ‘Islamcilik’ sosuna. O ayni 1990’li yillarda ‘Kemalizm’in suiistimal edilmesi gibi kamuflaj amaçli ve yüzeyde seyreden bir durum. Tuhaf bir Islamci- milliyetçi ideoloji. Ama gerçek Islamcilik degil çünkü degisim iddiasi yok. Bugün karsimiza Islamcilik diye sunulan, bildigimiz devlet tapinmaciligi.
Ama is burada da bitmeyecek belli ki. Adalet ve Kalkinma Partisi, önümüzdeki dönemde Islamcilikla mücadele etmek zorunda kalacak. Kontrol ettigini sandigi, açip kapama vanasini elinde tuttugunu düsündügü Islamcilik karti, ciddi bir cihatçilik tehlikesi olarak Türkiye’yi vurmaya basladi. Bu yüzden artik kaçari yok. ISID’ciler, Nusracilar, iki gün sonra digerleri bir bir evlerinden alinacak. ISID’i karsisina alan Türkiye, bundan sonra cihadizm ve radikal Islamla mücadelenin temel üssü olacak.
Islamcilik vaadiyle ortaya çikan AKP’nin bundan sonraki misyonu, global anlamda selefi Islamcilik ve radikalizmle mücadelede koçbasi olmak olacak.
Kisacasi dünya, Selefi cihatçilik akimiyla mücadeleyi yillardir burada Islamcilik havasi estirenlere yaptiracak. Ankara ister Rusya’yla ittifakini genisletsin, ister Trump Amerika’sina dönsün. Dünya Türkiye’ye bu rolü dayatacak.
Ayni Pakistan gibi diyecegim ama dilim varmiyor.
——————————————-
Cumhuriyet-26 Aralik
Asli Aydintasbas
