Ala Turka Solculuk

Irak Kürdistan’indaki referandum bir turnesol kagidi gibi, kimin solcu kimin Türk oldugunu gösterdi. Devletçi ve milliyetçi isen solcu olabilir misin?

Medyada izledik. Kendisine solcu diyen çok sayida kisi ve kurum, Irak Kürdistan’inda yapilan Bagimsizlik Referandumuna ”Emperyalizm”, ”Feodalizm”, ”Büyük Ortadogu Projesi”, ”Amerikan oyunu” ya da ”Kürt isçi sinifi” gibi gerekçeler öne sürerek itiraz etti. Oysa ki, temel iki ilke, ”Uluslarin Kendi Kaderlerini Tayin Hakki” ayrica ”Komsu ülkelerin iç islerine karismama”.

Bu kesimin bir baska özelligi de, antitenin resmi adi olan ve bütün dünyada mesru olarak kullanilan ”Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi” ibaresi yerine tipki Türk devleti gibi ”Kuzey Irak”tanimini kullanmasi.

Basta Kürtler olmak üzere, bu sahte solcu kesimin sözkonusu tutumu tepki yaratti. Çünkü ”yerli ve milli” konuma yerlesmis olan bu Ala Turka solculuk, solculugun özüne, temel ilke ve yaklasimlarina, teori ve pratigine tamamen aykiri.

1789’dan bu yana siyasi alanda kullanilan sag ya da sol deyimlerinden, bizimkisinin tanimi, konumu, islevi açik, kesin ve nettir.

Solu tanimlarken öncelikle üç temel kriter sözkonusu:

· Sag sermayeyi, sol emegi savunur.

· Sag özel çikari ve bireyciligi, sol kamu çikarini ve kolektifi savunur

· Sag milliyetçiligi, sol enternasyonalizmi savunur.

Bu son kriter nedeniyle de Türk solu, Ingiliz sagi gibi milliyet temelinde düzenlenen bir ideoloji nomanklaturasi anlamsiz. ”Türkiye Solu” ya da ”Türkiye’deki sol” denebilir.

Türkiye’de sag ve sol ideolojiler, 1919’dan sonra Kemalizmin kendi tanimlariyla bir Ulusal Kurtulus ideolojisi olmaktan adim adim çikip yeni ulus-devletin resmi ideolojisi bir baska deyisiyle iktidar ideolojisi haline gelmesiyle muglaklasti, akli karisti, pusulasi sasirdi. Geçmiste de 6 yüzyillik bir kulluk dönemi oldugunu, dindar bir toplum bulundugunu, Padisahlarca yönetilmis bir cemaatler konfederasyonunu da hesaba katalim. Daha yakin zamanda Idris Küçükömer ya da Serif Mardin’in orijinal tezleri, bazi kaliplari sorgulamasina ragmen, solun güçlenmesine katkida bulunmadi.

Cizre’nin eski Belediye Baskanlarindan rahmetli Tahir Vesek, yanlis hatirlamiyorsam Orhan Dogan’in cenaze töreni (Temmuz 2007) sirasinda biraz da mizahi bir uslupla bir sey anlatmisti:

– Vallahi biz 12 Eylül darbesi sayesinde uyanmisizdir.

– Nasil yani?

– Orgeneral Kenan Evren sayesinde olmustur bu uyanmamiz.

– Anlamadim

– Yahu biz Kenan Evren iktidara gelene kadar Kemalizmi solculuk sanirdik… Neyse ki o bize solculugun baska bir sey oldugunu gösterdi…

Vesek herhalde büyük ölçüde hakliydi. Üstelik ne yazik ki Kemalizmi bugün hala solculuk sanan belki de milyonlarca insan yasiyor bu memlekette. Sadece benim hatirladigim geçmiste, 68 döneminde, gençlik kesimi Adalet Partisine ya da Amerikan emperyalizmine karsi mücadelede/mitinglerde ”Ordu Millet elele” sloganini atar, ” Jandarma biz sosyalistiz/ dostuz yalniz biz sana ” marsini söylerdi.

Ala Turka sol, Lenin okumus olmasina ragmen, devletini sever, kendinden yana sayardi. Demek ki okumak, anlamak/kavramak/sindirmek için yeterli degil.

Ala Turka sol, mesela onbinlerce kilometre ötedeki Vietnam halkiyla ya da Latin Amerika’daki devrimcilerle siki dayanisma içine girerdi, hala da girer. Filistin konusunda da olumlu bir duyarligi da vardir ama kendi ülkesindeki Kürt meselesine gelince Ala Turka solun Ala Turka sagdan neredeyse hiçbir farki yoktur. Gerekçeleri ve söylemi biraz farkli da olsa ikisi de Kürt karsitidir.

Mihri Belli’nin 70’lerin basinda baslattigi, çok üst düzey olmayan bir çeviri tartismasi çerçevesinde milliyetçilik/yurtseverlik kavramlari da birbirine karisti. Normalde bir Türk solcusu, bir Türk sagcisi ile anlasmamasi ve mesela bir Fransiz solcusu ile çok daha kolay ve iyi anlasmasi/uzlasmasi gerekirken, Ala Turka solculuk Türkperverdir hatta Türkçüdür. Bunun en bariz somut örnegi Kürt meselesi ve Ermeni sorununda takindigi tavir.

Yine teorik olarak solcu olmasi gereken TKP, 1925 Seyh Said hadisesinde, Komintern’in talimatiyla, Türk ulus-devletinin de benimsemis oldugu ”Ingiliz Emperyalizminin Oyunu” senaryosunu kabul etmisti. Kemalizm, Ala Turka solculara göre, modernist, ilerici bir akim idi, Seyh Said ise geri ve gerici Kürt feodallerinin hatta o zamanki deyimle sekavetin temsilcisi idi.

Bir arkadas söyledi: Bir bagimsizlik referandumu Kürtlerin ya da Ermenilerin yasadigi bir komsu ülkede degil de, mesela Azerilerin ya da Türklerin yasadigi bir komsu ülkede yapilsa, Ankara ve sadik kullari yine böyle ”Vanayi keseriz, aç birakiriz, sinir kapilarini kapatiriz” ya da ”Bir gece ansizin gelebiliriz” der miydi? Tabi ki demezdi! Ankara, evet dogru ”Bagimsizlik” kavramindan hiç haz etmez ama bu bagimsizlik özellikle Kürtler gibi ”ezeli ve ebedi düsman, bölücü ve terörist bir cemaat” hakkinda ise, o zaman etekleri tutusur, telasa kapilir, paniklere garkolur ve fevkalade hiddetli/siddetli bir söyleme basvurulur. Yoksa Kibrisli Türkler ya da Bosnali Müslümanlar özerkligi de bagimsizligi da fazlasiyla hak etmislerdir ve Ala Turka solcularla birlikte bu iki kesimin talepleri desteklenir.

Solculugun özü, kamu/toplum/yurttas çikarini savunup, her türlü kurumsal ve bireysel iktidara muhalefet etmektir, degil mi? Devletçilik, milliyetçilik, irkçilik, ötekilestirme solculugun dagarciginda yoktur. Tam aksine sol, bu dört gerici anlayisa karsi mücadele içinde gelisir.

Ala Turka solculuk, vatanseverlik maskesi ile halk dalkavukçulugu esliginde, esas olarak devlet nezdinde ama kendilerine göre ”halkimiz” nezdinde muteber görünebilmek için resmi ideolojinin temel tezlerini nispeten gizli-kapakli bir sekilde savunur. Aksi takdirde azinlikta kalir hatta marjinalize olur. Solcu olmak zordur. Elestirel yaklasim lazim, bilgi ister, cesaret ister, tek basina kalmayi göze almayi gerektirir.

Özel sohbetlerde, kahve muhabbetlerinde duymussunuzdur:

· Ben bölücülüge karsiyim. Iran, Irak, Suriye ve Türkiye’de Kürtlerin ayrilmasina karsiyim. Ben Kürt kardeslerimle birlikten yanayim.

· Evet ama Ermeniler de bizimkileri kesmis… Adana’da Fransiz, Kars’ta Rus üniformasi giydirilmis Ermeniler Türk köylerini yakti yikti

· Benim Kürtlerle bir sorunum yok. Bizim kapici Sehmuz Efendi, mesela Kürttür, onunla çok iyi geçinirim!

· Bizim Ermeni komsularimiz vardi. Vallahi ayni bizim gibiydiler. Öyle düsmanlik filan yoktu hiç aramizda. Ayrica o sözde Ermeni soykirimindan filan da hiç bir zaman söz etmemislerdir.

Sonuç olarak Ala Turka sol, sol degildir. Sadece Ala Turkadir.

———————————————–

Arti Gerçek-28 Eylül 2017

Ragip Duran