Bir Çinarin Anatomisi; Riza Çolpan
Nicedir yeni bir resim çizmeye çaliyorum; Riza (Çolpan) amcanin sevgili okuyucu diye basladigi ‘Cografyasini Arayan Irmak: Aci ve Yasam’ isimli ani kitabi hakkinda. Neden mi Riza amca sorusunun cevabi çok basit; çünkü yanibasimizda nice degerlerimiz var fakat biz bunlarin farkinda bile degiliz. Sadece aramizdan göçüp gittikleri zaman meftanin yaninda duran imamin ‘Rahmetliyi nasil bilirdiniz?’sorusuna hep bir agizdan ‘Iyi bilirdik’ cevabindan sonra her bahsi geçtiginde ‘iyi insandi’ deyip bazi anilarimizi yad etmekten baska da bir sey yapmiyoruz yada yapamiyoruz.
Önemli olan insana sagliginda deger verip onure etmektir. Hele Riza amca gibi yüregi ülkesinin ve halkinin sevgisiyle dolu bir insan buna ziyadesiyle layik bir insan.
Riza amca gibi hayatini ülkesinden uzakta geçirmis bir insani anlatmak gerçekten de çok zor, biliyorum yine de dilimin döndügünce anlatmaya çalisacagim.
Yüregi halkinin ve ülkesinin özgürlügü için çirpinan bu çinarin agirlikta ana dili olan Kürtçe olmak üzere 20’den fazla kitabi bulunmakta. Siir ve Roman tarzinda yazan Riza amca, duygusunu, coskusunu, sevincini, özlemini ve öfkesini yani insani hissiyatini kendine has bir tarzda kelimelere döken usta bir durustur.
Anilarini kaleme aldigi ‘Cografyasini Arayan Irmak: Aci ve Yasam’ isimli kitabinda dogum yeri ve yilini: ‘Dogdugum yili ve günü kesin olarak bilmiyorum. Bizim yasitlarin dogum günleri ve yillari çesitli sosyal olaylarla anlatilirdi. Adi geçen sosyal olay hangi gün ve hangi yilda olmussa, dogum yilimiz o yil sayilirdi. Benim kesin kanaatim su:Ya 1936’nin sonbaharinda ya da 1937’nin sonbaharinda dogmusum. Dogdugum bölgenin adi Dersim. Yani Türkçe Tunceli denen yöre.’ diye anlatirken toplumsal bir yara olan dogum yillarini not alip yazmak yerine sosyal olaylarla anmak gerçegine de parmak basiyor Riza amca.
Yasadigi ve tanik oldugu olaylari tarafsiz yani objektif olarak yalin bir sekilde okuyucuyla paylasan Riza amca, kitabinda okuyucuyu o dönemlere götürerek yazin ustaligini hissettiriyor insana. Olaylari anlatirken kendine has kullandigi dili, hep bir merak uyandiriyor insanda öyle olunca da kitabi soluksuz okuma arzusu uyaniyor.
Kürt ulusal kurtulus mücadelesiyle yurtdisina çiktiktan sonra tanisan ulu çinarin Avusturalyadaki evi Kürt konsoloslugu gibi çalisti. Avusturalya’daki Kürtler arasinda bir uyanisin fitilini atesleyen Riza amca’nin, yolu Avusturalya’dan geçen her Kürdün ugradigi ilk adres olarak görüldü. Öyle ki Avusturalya’da emeginin geçmedigi hiç kimse kalmadi. Ordaki Kürtlere imkanlarini sonuna kadar seferber eden bu çinar, yaptiklarinin karsiliginda hep vefasizlikla da karsilassa içindeki sevgiyi ve umudu asla tüketmemis. Çünkü onu hayata baglayan tek sermayesi sevgi ve umuttur ve bir de ülkesinin özgürlügüne olan tutkusu…
Sitemiz Denge Kurdistan’da sürekli yazilar yazan Riza amca’nin kitabi için Deng yayinlari yüksek bir meblag verince o da kitabini çok daha ucuz bir fiyat veren Doz Yayinlarinda bastirmis. 575 sayfadan olusan kitabin redaksiyonunu Mithat Özcan yapmis. Kitabinda anlatimlarini resimlerle süsleyen Riza amcanin bu kitabi her kürdün evinde bulunmasi gereken kaynak niteliginde bir kitap…
Aydogan Inal