CIA, Orta Dogu’yu nasil atese atti
CIA, Orta Dogu’ya soguk savasin ilk günlerinde, 1948’de ilk Arap-Israil Savasi sonrasi ayak basti. Israil’in 1948 savasini kazanmasi ve batinin Israil’i desteklemesi Arap ülkelerinin ABD’ye olan güvenini sarsmisti. Dahasi petrolün güvenli bir biçimde uluslararasi piyasalara ulasmasi yolunda ABD güvence vermeyince Orta Dogu’da bir çok ülke gözünü Moskova’ya çevirdi. Bunun üzerine Washington bölgeye ajan üzerine ajan yollamaya basladi. Ancak bu ajanlarin yetkileri yok denecek kadar azdi. Bu yüzden günlük sorunlarla ugrasip gelecege yönelik degisimlere dönüp bakmadilar bile. Örnegin Washington’dan gelen emirler dogrultusunda Suriye’de birbiri ardina darbeler düzenlediler. Suriye tam bir yaz-boz tahtasina döndü. Washington önce bir Suriyeli siyasiye güveniyor, iktidara getiriyor, hemen ardindan bir baskasini getirmek için onu alasagi ediyordu! Bu da Suriye’nin bu gününü hazirladi tabi!
Gelen ajanlarin çogu Ingilizlerin ünlü Lawrence’ini kendine örnek almisti. Ne var ki, Lawrence’in ‘yetersiz ve yeteneksiz bir soytari; onunla ilgili nice serüvenin de düzmece oldugunu bilmiyordu.’ (CIAOrta Dogu SerüveniAnonim) Gizlilik kavraminin ne oldugunu bile bilmeyen bu ajanlar, büyük paralar yagdirarak çesitli ülke hükümetlerinin bakanlarini, yüksek düzey memurlarini, generalleri ABD yanlisi olarak devsiriyor sonra da bunu ulorta anlatiyordu. Baskan Roosevelt’in ikinci dereceden kuzeni ve Beyrut Istasyon Sefi Archie Roosevelt’in ilk karisi herkesin ortasinda kocasinin CIA görevlisi oldugunu söylüyordu. Hatta Rosevelt’lere Bay ve Bayan Casus demeye baslamisti Beyrut’lular. Miles Copeland adinda bir CIA görevlisi Araplari parayla bir araya getiriyor, onlara Hiristiyan olmalari için rüsvet üstüne rüsvet öneriyordu. James Barracks adli ajansa escinseldi, kirdigi ceviz bini asmisti. Çogu Arapça bilmiyor, Arap kültürü konusundaysa son derece cahildi. Örnegin Joe Goodwin Araplarin yer sofrasi kurmalarinin nedenini masa alacak paralari olmadigi varsayimina dayandirarak bir çok Arap ailenin evine yemek masasi göndermisti ABD’nin armagani olarak.
Bütün bu cehalete ve soytariliklara ragmen CIA ajanlarinin Sovyet, Ingiliz ve Fransiz ajanlarina agir basan bir yani vardi: Para! Para ve ‘Komünizim gelirse din elden gidecek’ korkusu birçok Arabin CIA’ye yardim etmesine neden oldu. Kisa süreli ve pek de anlamli olmayan basarilar elde ettiler. Para sayesinde krallar, baskanlar, basbakanlar CIA’ye kostu. Üstleriyle geçinemeyen albaylar CIA’nin adami oldu ayda üç bes yüz dolara. Gelecegi parlak olarak görülen yeni yetme siyasiler, gazeteciler, devlet memurlari CIA’nin bordrosuna giriverdi 1950-60 hatta 70’li yillarin ilk yarisina degin.
Basarili oldularsa da basarilari uzun sürmedi. Miles Copeland Nasir’in Misir’da iktidara gelmesi için dünyanin parasini dagitti. Ama hemen sonrasinda Israil’den yana tavir alip Nasir’in Soyetlerle isbirligine girmesini de neden oldu. Ray Close, ARAMCO ve Kral Faysalla yakin is birligi içinde, Suudi Gizli Polisini kurdu; Suudi Arabistan’da birbiri ardina ‘Komünist avladi, birçok insan tutuklandi ya da hapis yatti.’ Suudi halki ABD’den sirf bu yüzden sogudu.
CIA’nin parasi ve gerçekte saçma sapan olaral nitelendirilecek girisimleri olmasa bu gün belki de, demokratik bir Suriye vardi. Sovyetlerin Afganistan isgali sirasinda CIA o kadar para saçti ki saga sola, bu gün ABD’nin düsman olarak belledigi Hamas, Cemaat-i Islami, Usama bin Ladin ve El Kaide vb filizlenip yeserdi. Orta Dogu’yu zapta rapta almak için baskici ve kökten dinci politikalari destekledi. Çagdas, yapici, gelismeden yana Islamci önderlere sirt çevirdi, Ingilizlerin eski kuklasi krallara, seyhlere, asiret reislerine sarildi. Demokrasiyi hepten red etti çünkü demokrasiyle Amerikan karsitligini bir tuttu. Seçimle gelmis ya da gelebilecek bütün s iyasilere karsi çikti, ABD’nin su ya da bu politikasini elestirdigi için. Kendisine boyun egmeyen nice önderi alasagi etti darbeler düzenleyerek. Insan haklarini salt beyaz, Anglo Saxon, Protestan Amerikalilar için bir hak olarak gördügünden de yetmis ve seksenli yillarda Saddam Hüseyin’i bütün gücüyle destekledi, Kürtlere karsi kimyasal silahlar kullanmasini bile hosgörüyle karsiladi. Bu günse Orta Dogu’daki hemen bütün halklarin neden ABD karsiti oldugunu anlamakta güçlük çekiyor?! Çözüm ariyor ancak 50’li yillardaki aliskanliklarindan vaz geçebilmis degil…
—————————————–
Star-29 Aralik
Aziz Üstel