Din, vatan istismari kazandi

Evet kil payi kazandi. Hayirlisi olsun. Din üzerinden kutuplastirma politikasiyla yüzde 51 çikti sanirim. Erdogan inanilmaz antidemokratik maddelerle dolu teklifinin referandumda nasil kazandiracagini iyi biliyordu. Yillarin siyasetçisi olarak muhafazakar kitlenin hassas noktalarina hitap etmeyi tercih etti. Kisisel karizmasi, istikrar söylemi, din, milliyetçi söylemi kullanarak alamayacagi seçimi lehine çevirdi. Sahada dolastigimizda din ve vatan üzerinden ayristiran söylemin muhafazakar seçmen üzerinde etkili oldugunu gözlemlemistik. Hollanda krizinden geldigi söylenen 2 puanin ne ise yaradigi görüldü. Ama bu gerçek ve kalici bir kazanim degildir. Bu taktik ayni zamanda önemli bir kitlenin din ve dindar hakkindaki hayal kirikligini artiracaktir.

Iç Anadolu, Dogu Anadolu, Karadeniz ve en önemlisi daha yüksek hayir beklenen ama daha az çikan Güneydogu oylari sayesinde evet kazandi. Buralardaki dindar, milliyetçi oylar etkili oldu. Kürt illeri hem yasanan yüksek baski orani hem de alternatifsizligi yasadi. HDP yetkililerinin tecrid edildigi bir seçimde 1 Kasim oylarinin üstüne çikmak Ak Parti için zor olmadi. Ayrica hendek, barikat siyaseti nedeniyle HDP’ye olan kirginligin etkisini de hissetmemek mümkün degildir.
8 büyüksehirin 8’i Hayir dedi ama yetmedi, muhafazakar sehirlerde önemli bir hayir olusmadi. Neredeyse toplumun yarisi hayir dedi, simdi vatandasin %49’u “terörist”, “din düsmani” mi oldu? Yeni anayasa böyle ortadan ikiye bölünerek olmaz. Iki kisiden biri Erdogan’a muhalefet etti. Evet çikmis olsa bile toplumsal konsensus saglanmis degildir, aksine ortadan ikiye ayrilan bir toplumda anayasa dayatilmis demektir.

Ak Partililer dindar bir lider seçtiklerini düsünüyorlar. Oysa olusacak baski ortaminin olumsuz etkileri pismanliklara neden olabilir. Bu hali tasvip ederek devam etmek Ak Parti içindeki çürümeyi durduramayacaktir. Ak Parti bu sonucu uyari da kabul etmeyecegi için yavas da olsa devam edecek çürümesini durduramayacaktir. Tek adamligi umursamayan Ak Partililer güçlü sorgulanamaz güçlü liderligin sonuçlarini test etmek istedi sanirim, buna saygi duymak lazim.
Ayrica 2019’da Erdogan’in karsisina çikacak kuvvetli ve konsensus olusturmus bir aday evet verenlerin pismanligina neden olabilir. Ak Parti ve MHP ittifakinin %60’i geçmesi gerekirken, ittifakin oy orani %51’de kaldi demektir. Bu sonuç Ak Parti oylarinin geriledigini gösteriyor. Ak Parti 7 Haziran sonuçlarina gerilemistir. Bunun hasbihalini yapmak durumundadir. Aldigi oylarin MHP, BBP, SP’nin aktif hayir kampanya yapmamasi sayesinde gelebilen oylarla %51’i buldugunu düsünüyorum.
Hak ve adalet Platformu olarak sahada yaptigimiz çalismalarda din istismarini engellemek için çok çok daha fazla ugras içinde olmak gerektigini görmüstük. Din üzerinden kutuplastiran söylemlerin zarardan baska birsey olmadigi anlasilacaktir ama bu büyük olumsuz deneylerden sonra belli olacaktir.

——————————————-

T24-17 Nisan

Ömer F. Gergerlioglu