Hasankeyf ve Ilisu için son çagri

Batman ve Mardin’de iklim tamamen degisecek. Hasankeyf için son çagrimdir. Kirmadan, dökmeden, taskinlik yapmadan Diyarbakir Newroz’u gibi pankart, afis, flama ve bayraklarinizla yüzbinler sesinizi dünyaya duyurun!

Gazetecilik meslegine merhaba dedigim 15 Agustos 1968’den beri; yani 47 yildir süren gazeteci ve yazarlik hayatimda bir çocuk, bir hasta, korunmasi gereken narin bir kadin, bir çiçek gibi düsündügüm Hasankeyf üzerinde üzgünüm ki bugüne kadar çok kisinin destegini almadim.

Ortada kaybolacak bir Kürd tarihi ve kazidan ‘bir yetkilinin ifadesi ile’ binlerce yil öncesi Ermeni tarihini ve tabii Osmanli ile sayisiz medeniyeti sulara gömecek. Bu proje için yaptiklarimi takdir eden ve o oranda çaba içinde olan bir sivil toplum örgütü var. Hasankeyf Girisim Grubu ve cefakâr yöneticisi Ercan Ayboga’dir.

Egemenler, rantçilar ve onlarin isbirlikçileri siyasiler doga, ekoloji ve tarih sevenler güçlü bir karsi koyus sergilemezsek tabiatimizi, dogamizi, geçmisimizi yesil dolarlar ugruna yok ettiklerini görecegiz, yasayacagiz.

Bildiginiz gibi Devlet Su Isleri (DSI) dört ay durdurdugu Ilisu Baraj ve Hidroelektrik Santral Projesiinsaatina tekrar baslayacagini açikladi. Eger bu gerçeklesirse proje 2016 yili içinde bitebilir. Ve 47 yildir ‘Hawar Hasankeyf’in Çigligi’ kitabimda dile getirdigim gibi çok büyük bir yikima neden olacaklar. Bu durum baris ve çözüm sürecini de olumsuz etkileyecek.

2010 yilinda tam insaata baslanan proje 2014 yili agustos ayinda bütün isçilerin istifa etmesi sonucu durdurulmus; bunu takip eden günlerde Kürdlerin kimligini asimile ve cografyalarini yok etme nedeni ile iki müteahhit kaçirilmisti. Uyari yapildiktan sonra sözkonusu kisiler serbest birakilmisti.

Ancak bütün karsi koyma, ikaz, uyarilara ragmen Baraj gövdesi 15 metre yükseltildi. Tasma ve tüm riskler ve sorunlar DSI tarafindan görmezden gelinerek Kasim 2014’te ilan vererek yeni isçi alimlari yapti. DSI bununla yetinmeyip bir süre önce insaata ‘güvenlik’ önlemi adi altinda insaat malzemeleri, TIR ve kamyonlarin zirhli araçlar esliginde bölgeye tasiyacagini, güvenlik sirketi yerine baraji askerin koruyacagini açikladi.

Devlet ve devletin güvenlik güçleri araciligi ile cografyamizda yapilan bu zorbalik sürerken Ilisu’da kötü kosullarda yasayan 45 hane halki yeni yapilara zorunlu tasinarak borçlandirildi. Insaat sonrasi için gelecekleri teminat altina alinmadi ( Hasankeyf’te de yarin bunlarin aynisi yasanacak) köylülere gelecek için hiçbir seçenek sunmadi. Köyde sosyal altyapi olarak okul ve çocuk parki disinda verilen sözlerin tutulmadigi için akillari yeni baslarina gelen Ilisu köylülerinin projeye karsi çiktiklari belirlendi.

‘HASANKEYF VE DICLE NEHRI IÇIN HERKES ILISU’YA’

Hükümet ise projeyi adim adim gerçeklestiriyor. Kendi adima AKP hükümetine projeden vazgeç çagrisinda bulunurken Hasankeyf Girisim Grubu’nun 28 Mart 2015 Cumartesi günü gerçeklestirecegi ‘Hasankeyf ve Dicle Nehri için herkes Ilisu’ya’ protesto etkinligine katilim için bir çagri metni yayinladi.

Projeyi reddeden bölgedeki yerel yönetimlere sesleniyorum. Bundan daha önemli bir sey mi var. Mardin Dargeçit Ilisu köyünde olusturulan canavar bir proje ile tarihiniz, çevreniz, ekolojiniz, onbinlerce hayvan ve bitki nesli yok olacak. Batman ve Mardin’de iklim tamamen degiserektir. Gercüs esigi, Batman gibi sicak ve kurak iklime kavusurken, Batman çöllesecek. Ilisu Türkiye’nin en büyük projesi, en büyük felaketidir. Bu proje yasa, kanun ve çevre ile UNESCO ilkelerine aykiri bir proje oldugu hâlde hükümet, yasalari zorlayarak yapimina devam etmektedir.

Yerel yönetimler, sivil toplum, halk, aydinlar, gazeteciler topyekûn harekete geçmez iseniz cografyanizi yok edecek yeni projeler ile gelecekler. Ey Hasankeyfliler, yamaca yapilan uyduruk evlerin parasini sizden tahsil etmeden o evleri vermeyecekler. Ekip, biçtiginiz telga bahçeleri, tarla yerine Raman Dagi eteginde ne yiyip, ne ekip geçineceksiniz? Akliniz ne zaman basiniza gelecek? Batman, Mardin, Siirt gibi bölgenin etkin belediyelerinin baskan ve yöneticileri sahi siz ne yapiyorsunuz? Siyasi partiler, seçim var Ilisu için ne yaptiniz?

YEREL VE BÖLGESEL MEDYAYA ÇAGRIMDIR

Topyekûn harekete geçmez iseniz, o Diyarbakir Newroz alanina topladiginiz insan selini olusturmazsaniz egemenler geleceginizi satar. Geçmiste karakol, jandarma, JITEM ile binlerce köyü, milyonlarca Kürdü göçe zorlayan zihniyet simdi yatirim adini verdigi projeler ile sizleri vataninizdan, topraginizdan, bin yillik ata diyarindan göç ettirecek. Sustukça, sesinizi çikarmadikça sira size de gelecek.

Hasankeyf için son çagrimdir. Kirmadan, dökmeden, taskinlik yapmadan Diyarbakir Newroz’u gibi pankart, afis, flama ve bayraklarinizla yüzbinler sesinizi dünyaya duyurunuz. Hasankeyf’i, Dicle nehrinin dogalligini yok edecekler. Barajin ne Ilisu halki, ne Dicle vadisi, ne Hasankeyf, ne Batman, ne Mardin, ne Siirt ne de bölge halkina bir katkisi olacak. En büyük barajlar Güneydogu’da ama kimin elektrigi günde on defa kesiliyor hiç düsünmüyor musunuz? Birkaç sirketin ranti ve batinin elektrik ihtiyaci için geleceginizi yok ediyorlar. Siz yillardir uyuyor, tepki vermiyorsunuz? Daha nereye kadar böyle devam edecek?

Sadece siz degil, Irak Kürdistan’inda milyonlarca irkdasiniz da bu projeden etkilenerek susuz kalacagi için Türkiye, Irak, Ortadogu, Avrupa’daki sivil toplum örgütleri, halk Ilisu projesinin durdurulmasi için bu direnise katilmali. Yörenizde etkinlikler yapin. Avrupa ve dünyayi harekete geçirin. Ilisu Projesi’nin durmasi için elinizi tasin altina koyun.

Bugün, hemen simdi güçlü karsi durus göstermez, Newroz aski gibi ayaga kalkmaz, demokratik tepkinizi vermezseniz yarin çok geç olacak. 47 yildir uyariyorum dilerim bu sefer olsun çagrima kulak verirsiniz. Bütün insanlar ve kurumlar bu yasal hak arama protestosuna katilmalisiniz. Tekrar ediyorum, kirmadan, dökmeden dünyayi ayaga kaldiran 18 ilden 18 koldan yüzbinler ile bu sesi vermelisiniz. DSI baraji bitirmemesi için kampanyalar, protesto, gösteri, panel, oturum gibi etkinlikler düzenlemelisiniz.

Egemenlere, hükümete, devlete baraj için barisi riske atmamasi uyarisini yapin. Ilisu bitse bile çeliskinin fitilini Irak halki ihtiyaçlari açisindan çatismalara yol açmak bakimindan riskli bir projedir. Bu yüzden barisi, ekolojiyi, tarihi destekleyen bütün çevreci sivil toplum örgütlerini ve insanlari bu konuda destek olmaya çagiriyoruz.

Bir sirkete ve hükümete faydasi, ama milyonlara zarar veren bu projenin durdurulmasi için insanligi son kez yardima çagiriyorum. Zira Ilisu baraji sosyal bir felakete kapi açiyor. 80 bin insana geçim kaynagi olan Dicle vadisi insanlarini yoksulluga mahkûm eden bir projedir. Dicle vadisi ve Hasankeyf dünya mirasini sular altinda birakarak yok edeceklere karsi sesinizi yükseltin. Son bir dirilis ve toparlanma ile bu projeyi topraga gömün. Sesimizi duyun.

———————————–

25 Mart

M.Latif YILDIZ