Kürt siyasetinde çogulculuk ve HAK-PAR

2011 genel seçimleri Kürt siyasetinde ‘ulusal birlik’ tartismalariyla geçti. Rahmetli Serafettin Elçi’nin liderligini yaptigi KADEP ve o dönemde Bayram Bozyel’in liderligindeki HAK-PAR’a seçim isbirligi götürüldü. Bu iki partinin disinda, 12 Eylül askeri darbesinden önce bölgede faaliyet gösteren, ama bugün güçleri epey azalmis eski Kürt gruplarina mensup bir takim siyasi aktörler ve Kürt sorununa duyarli muhafazakar-demokrat kimligiyle bilinen Altan Tan gibi siyasetçilerle seçim ittifaki için, belli diyaloglar kuruldu.

Kürt siyasi hayati bakimindan bu belki de bir ilkti, ya da ben bir ilk oldugunu hatirliyorum.

2011 seçimlerinde, Serafettin Elçi ve Altan Tan Diyarbakir’dan ve BDP listesinden milletvekili seçildi. Ama HAK-Par’la bir uzlasma saglanamadi. Buna ragmen HAK-PAR bu seçimlerde BDP’yi destekledi.

Aradan geçen zamanda, Kemal Burkay HAK-PAR’in Genel Baskani oldu. HAK-Par 30 Mart seçimlerine kendi adaylariyla giriyor.

Kürt sehirlerinde seçimler derken, dogal olarak iki büyük parti, AK Parti ve BDP akla geliyor..

Kürt sosyalist gelenegini 70’li yillardan bugüne kadar sürdüren Kemal Burkay’in liderligindeki HAK-PAR ve 1990’li yillarin toz dumani içinde, PKK’yle mücadele ederek sesini duyurmus Hizbullah geleneginden gelen HÜDA-PAR’in seçimlere girmesi, muhtemelen seçimlerin sonuçlarini etkilemeyecek olsa da, siyasal zeminin çogulculasmasi bakimindan önem tasiyor.

– Kentli orta kesimler

– Savas magdurlari

– Asiret aidiyeti önde olan genis bir nüfus

– Dini cemaatlerin referanslariyla hareket eden dindarlar..

Bu tablo asagi yukari Kürt seçmenin sosyolojisini olusturan bir tablo.

Savas magdurlari, köyden sehirlere göç etmek zorunda kalanlardan ve ayni zamanda sehirlerde de ihlallere maruz kalmis, faili meçhul cinayetlere kurban gitmis, çocuklarini dagda kaybetmis ailelerden olusuyor. Savas magdurlari ayni zamanda Kürtler’in en yoksul kesimidir.

Kürt sehirlerinin zaman içinde degisen sosyolojisi, genis bir orta sinifin olusmasina yol açti. Bu kesim BDP’nin Belediyeleri yönetttigi sehirlerde tercihini önemli oranda BDP’den yana yapiyor. Kürt aydin sinifi ve okumuslari, agirlikli olarak bu toplumsal katmandan geliyor. Kürt sorununda, BDP’den yana bir tutum aliyorlar.. Ama bu toplumsal katman içinde, kuskusuz AK Parti’yi destekleyenler de var.

Asiretlerin bir kismi BDP’yi bir kismi da AK Parti’yi destekliyor.

Bu seçimlerin belki de en dikkat çeken yani BDP ve geçmiste koruculugu kabul etmis aileler ve asiretler arasinda gerçeklesen baris toplantilari. Gerçi bu gelismeyi, siyasi çikarlara baglayanlar var. Belki öyledir. Ama BDP ile korucu ailelerin, siyasi çikarlar olsa da-sanirim seçim listelerinde bu ailelerden bazi kisilere yer veriliyor- bir araya gelmeleri, önemli bir gelisme. Koruculugun tasfiyesi ve yillarin yarattigi düsmanliklarin asilmasi bakimindan degerli bir adim. Unutmayalim ki, çözüm süreci, Kürtler’in kendi iç barislarini yeniden insa etmeleri anlamina da geliyor.

Hem bu genel baris havasi hem BDP’den baska Kürt partilerinin de seçime giriyor olmasi, demokratik süreci olumlu yönde etkiliyor ve etkilemeye de devam edecek.

Burkay’in liderligindeki TKSP (Türkiye Kürdistani Sosyalist Partisi) 1977 yerel yönetimler seçimlerine büyük bir iddiayla girdi. Diyarbakir’da Mehdi Zana ve Agri’da Orhan Alpaslan’la seçimleri kazandi.

Sonra 12 Eylül askeri darbesiyle beraber, parti kadrolarinin bir kismi yurtdisina çikti. Genel Baskan Kemal Burkay da yurdu terk edenlerin arasindaydi. 30 yil sonra yurda geri döndü. Partisinin seçimlere girmesini savunuyordu ve bu savunusu bu seçimlerde nihayet hayata geçiriliyor.

Seçim bildirgesinde bol bol vaat yok HAK-PAR’in. Bu sosyalist gelenek dün de federasyonu savunuyordu, bugün de savunuyor. Demokrasi ve baris taleplerini öne çikaran bir bildirgesi var HAK-PAR’in ve 54 ilde belediye baskanligi ve meclis üyelikleri için adaylari var.

Mersin’de Hüseyin Özdemir, Antakya’da Feride Göçmen ve Adana’da Arif Sevinç, HAK-PAR’dan aday oldular. Hüseyin, Feride Arif benim 1980’li yillardaki mücadele arkadaslarim ve dostlarim..

Arif Diyarbakir cezaevinde yasadiklarini ve tanikliklarini resimlerle anlatmis bir sanatçi. Kisa da olsa ayni kogusta kalmisligimiz vardir.

HAK-PAR’a ve adaylarina basarilar diliyorum

——————————————

Star-20 Mart

Orhan Miroglu