Mesud Barzani: Açlik grevleri artik sona ersin

Hasan Cemal

Irak Kürdistan Yönetimi Baskani Barzani’den Milliyet’e açiklamalar

‘Bölge konusunda vallahi benim de kafam karisik’ diyen Barzani’ye göre açlik grevlerinde artik devletin adim atmasi gerekiyor

Mesut Barzani Milliyet’e bir buçuk saat süren açiklamalarini Sere Res’teki Baskanlik Sarayi’nda yapti. Yaninda, yillardir en yakininda çalisan Baskanlik Divani Baskani Fuad Hüseyin vardi. Fotograflar: NAMIK DURUKAN

* Önce bir ateskes olmasi lazim. Silahlar susmali!
* Bir baris sürecinde Öcalan’in rol alabilecegini görmekteyiz.
* Kanaatimce PKK hâlâ Öcalan’a bagli.
* Anadilde egitim artik en temel haklardan birisi… Türkiye’nin bundan kaçinmamasi lazim.
* Açlik grevleri artik sona ersin. Mesajlar verildi, alindi. Buna karsilik devlet de olumlu bir cevap versin.

ERBIL
Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi’nin baskenti olan Erbil’e Kürtler Hewler der. Sonsuzluga dogru dümdüz uzayip giden ovadaki Erbil’e tepeden bakan Selahaddin sehrine gelince, arabayla yarim saat çeker. Türkiye sinirina kus uçusu en çok 180 kilometredir. Ama o da halkin dilinde Selahaddin degil Masif’tir.
Kürdistan daglarinin dimdik basladigi yer sayilan Masif’in en tepesinde ise kartal yuvasini andiran Sere Res vardir, Türkçesi Siyah Tepe olan. Irak Kürdistan’i buradan yönetilir.
Baskan Mesut Barzani dün ögle vakti, Namik Durukan ile gittigimiz Erbil’de, bir buçuk saat süren açiklamalarini Sere Res’teki Baskanlik Sarayi’nda yapti. Yaninda, yillardir en yakininda çalisan Baskanlik Divani Baskani Fuad Hüseyin vardi.
Mesut Barzani’yle ilk mülakatimi 1993’te Dohuk’ta yapmistim. Kendisiyle geçen yirmi yil içinde birçok kez görüstüm.
Bunca yildir degismeyen bir sey var. Bölge bir türlü durulmuyor, sürekli olarak fokur fokur kaynama halinde. Bunu belirtince, Mesut Barzani’nin tepkisi su oluyor:
‘Bölge yanmakta!’
Hemen ekliyor gülümseyerek:
‘Ama bu hengameden, bu mutfaktan nasil bir yemek çikar bilemem.’

‘BENIM DE KAFAM KARISIK!’
Bölgede dengelerin nasil hizla degistigine, çok seyin biçak sirtinda olduguna isaret ettikten sonra, bu bölgede neyin nereye gittigini görmenin güçlügünü belirtiyorum. Erbil’de sohbet ederken birinin söyle dedigini aktariyorum:
‘Hani derler ya, kimin eli kimin cebinde belli degil. Yer yuvarlaginin bu bölgesinde, kimin ayagi kimin cebinde hiç belli degil.’
Gülmeye basliyor.
Soruyorum:
‘Siz önünüzü görebiliyor musunuz bu bölgede? Benim kafam fena halde karisik.’
Genellikle kontrollü olan Barzani bu kez kendisini tutamayip bir kahkaha atiyor:
‘Vallahi benim de kafam karisik!’
Türkiye’yle Irak Kürdistan yönetimi arasindaki iliskilerin ‘çok iyi bir dönemi’ni yasadigini ve bu noktaya gelinmesinde Ak Parti hükümetinin oynadigi olumlu role deginiyor. Bölgesel istikrar ve baris açisindan bu iliskilerin hem siyasal, hem ekonomik bakimdan daha da gelismesi gerektigini söylüyor.

PKK BOZUCU UNSUR MU?
Soruyorum:
‘Iki taraf arasindaki iliskilerde PKK bozucu bir unsur mu?’
Yanitlamadan bir süre düsünüp öyle konusuyor:
‘PKK sorunun bir tarafi… Burada bir irade lazim, siyasi bir irade… Silaha basvurmadan, barisçil yollardan sorunu çözmeye yönelik bir irade… Kürt sorununun çözümüne yönelik bu irade hâlâ çikmis degil. Ama biz sorunun barisçil yollardan çözülecegine inaniyoruz.’
Ankara’ya, PKK’ya, Türklere ve Kürtlere mesajlariniz nedir diye sorunca, özetle su yaniti veriyor:
‘Ankara’da olsun, PKK’da olsun, her iki tarafta da iki farkli çizgi var. Bir taraf hâlâ silah diyor, savas istiyor, diger taraf da baris diye bastiriyor.’
PKK’da da baris için bastiranlar var mi diye bir daha sorunca, ‘Evet’ diye vurguluyor. Kendi konumunun altini söyle çiziyor:
‘Biz hem Ankara’da, hem PKK içinde sorunun baris yoluyla çözülmesini isteyen güçlerin yanindayiz.’
Ekliyor:
‘Son Ankara ziyaretim sirasinda, 2009’daki gibi bir açilim sürecine iliskin bir iyi niyet oldugunu gördüm. Ayrica bu süreç tam olarak da durmadi.’

‘SORUN DERINE GIDIYOR’
Aramizdaki soru cevap söyle devam etti Baskan Barzani’yle:
‘PKK silahla bir yere varabilir mi?’
Barzani:
‘Silahla bir yere varilamaz. Silahli mücadelenin zamani dolmustur. PKK’nin silahtan vazgeçmesi gerekir.’
‘Bir yol haritasi var mi? Ne yapmak lazim yeni bir süreç için?’
‘Sorun derin, derine gidiyor. Basbakan Erdogan’in 2005’teki Diyarbakir konusmasini animsiyorum, ‘Kürt sorunu bizim de sorunumuzdur’ diyen o konusmasini… Sonra Erbil’e geldiginde söyledikleri… Türkiye bir devlettir. Kendi vatandaslarina karsi sorumluluklari vardir.’
‘Nasil bir yol haritasi olabilir?’
Mesut Barzani:
‘Önce bir ateskes olmasi lazim, önce silahlar susmali, (silahlarin tümden birakilmasi, topraga gömülmesi anlaminda söylemiyor; bunun daha sonraki adim oldugunu belli ediyor, HC) Sonra küçük küçük adimlar atilmali, kolayindan baslayarak…’

ANADILDE EGITIM…
Soru:
‘Bu yol haritasinin bir yerinde anadilde egitim, Kürtçe egitim de yer almali mi?’
Mesut Barzani:
‘Anadilde egitim, Kürt dilinde egitim artik en temel, en basit haklardan birisi… Türkiye’nin bundan kaçinmamasi lazim.’
Ve tekrarliyor Barzani:
‘Bir ateskesle birlikte, en kolayindan küçük adimlarla baslayacak bir yol haritasi, bir süreç… Kolayindan zoruna dogru zaman alacak bir süreç…’

ÖCALAN FAKTÖRÜ…
Soruyorum:
‘Bu süreçte Öcalan’in rolü ne olabilir? Bu konu Türkiye’de tartismali. Kimi, Öcalan’i PKK artik dinlemiyor derken, kimi de farkli düsünüyor. Ne diyorsunuz?’
Mesut Barzani bu sorumu gayet dikkatli, sözcüklerini seçerek yanitliyor. Ama verdigi izlenim, Öcalan’in dislanamayacagina isaret ediyor.
Söyledikleri söyle:
‘Özellikle Türkiye’de yazilanlara, yine kamuoyundaki havaya, Kürtlere bakinca… Böyle bir baris sürecinde Öcalan’in rol alabilecegini görmekteyiz. Kanaatimce PKK hâlâ Öcalan’a bagli… Hava öyle ki, Öcalan’in hâlâ etkisi var örgüt üzerinde… Ama is pratige dökülünce, uygulamaya gelince ne olabilir, bilemiyorum tabii…’
Namik Durukan araya giriyor:
‘Oslo benzeri bir sürecin yeniden baslatilmasi konusunda arabuluculuk yapar misiniz?’
Mesut Barzani:
‘Sorunun barisçil bir sekilde çözülmesi için ben her zaman hazirim. Her iki taraftan en küçük bir barisçil adim atilsin, ben üzerime düseni yapmaya hazirim.’
‘Böyle bir süreç var mi?’
Mesut Barzani:
‘Henüz böyle bir sey yok. Ben böyle bir sey görürsem, bana da gerek duyulursa, ben hazirim.’
Mesut Barzani’nin ‘Henüz böyle bir sey yok!’ sözü gerçegi yansitiyor.
Geçen cuma gününden beri Erbil’deyim. Sürekli görüsme halindeyiz. En çok üstünde durdugum konularin basinda, Türkiye’de PKK ve Kürt sorunu geliyor.
Ankara’nin MIT ve Disisleri olmak üzere degisik kanallardan Erbil’le temas halinde oldugu söylenebilir.
Ama Kürdistan yönetiminde, Türkiye’deki PKK ve Kürt sorunuyla ilgili ‘Kürt dosyasi’nin simdilik bos oldugunu söylemek galiba gerçegi ifade etmek olacak.

AÇLIK GREVLERI…
Mesut Barzani’ye Türkiye’deki ‘açlik grevleri’ni soruyorum.
Yaniti su oluyor:
‘Aslinda açlik grevleriyle mesajlarini vermislerdir. Artik devletin de adim atmasi gerekir diye düsünüyorum. Kisacasi mesajlar verildi, alindi bence… Açlik grevleri sona ersin. Buna karsilik devlet de olumlu bir cevap versin.’

YARINKI BÖLÜM
Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi Baskani Mesut Barzani’yle konusmanin yarinki bölümünde Suriye, Suriye’de PYD ve PYD karsitlari var; Kürdistan yönetimiyle Türkiye’nin Suriye Kürdistani’na iliskin tavirlari var; Barzani-Talabani iliskileri, Maliki Bagdati’yla Ankara’nin ve Erbil’in iliskileri var; Amerika, Iran var; bir de yer kalirsa elbette petrol ve enerji hatlari var.
Dosyamiz epeyce kabarik

——————————————————

Milliyet-14 Kasim

Dengê Kurdistan