Oraya da gelirler mi?

12 Eylül davasi konusulurken bir soru duydum: ‘Ankara’da mahkeme önünde toplanan, 12 Eylül darbesine tepkilerini gösteren kizil bayraklilar, orak çekiçli bayrak tasiyanlar, 27 Mayisçilar yargilandigi zaman oraya da gelecekler mi?’
Bu sorunun bugünkü cevabi bellidir: Çogu gelmeyecek. 50’li yillarin sonlarinda, 60’larin baslarinda, Soguk Savas kosullarinda 27 Mayis darbesi çok farkli algilanmisti.
Bunun da ötesinde, Türkiye’de solun, sosyalist sol dâhil, Kemalist etki altinda kaldigi gerçegi vardir.
Türk solu, Mustafa Kemal’i ulusal kurtulus savasi kahramani olarak degerlendirirken daha sonra devletçi-milliyetçi bir ideoloji olarak sekillenen ‘Kemalizm’ ile iliskisini 27 Mayis’tan sonra da sürdürmüstür.
Bu iliski, iktidari ele geçirmek, darbe yoluyla ele geçirmek için ittifak stratejilerine yol açmistir. O dönemde kendisini devrimci, sosyalist, komünist olarak niteleyen gençlerin ‘ordu-gençlik el ele’ diye bagirmalari da olagan ve yaygin siyasi gösteri unsurlarindan biriydi.

***

27 Mayis darbesiyle gelen 1961 Anayasasi’nin ‘özgürlükçü’ niteligi, zihinlerdeki askeri darbelere iliskin bulanikligin kaynaklarindan biri olmustur.
O bulaniklik hâlâ devam ediyor. Çok açik ‘fasist’ görüsler ileri sürenler kendilerini solcu olarak görebildigi gibi, adinda ‘komünist’ kelimesi bulunan siyasi partiler birçok konuda CHP, hatta MHP ile ayni görüsleri ileri sürebiliyor.
Sosyalist sol, dünya üzerinde özgürlükçülügüyle ve sadece en alt siniflarin degil haksizliga ugrayan bütün azinliklarin savunucusu olarak etkinlik saglamistir. Türk solu, Kürt meselesi ile ancak 70’li yillarda tanisabilmistir.
Türk solunun, en azindan kendisini Türk solu içinde gören birçok çevre ve fikrin demokrasi ile iliskisi hâlâ sorunludur.
Ama Türk saginin da demokrasi ile iliskisi hâlâ sorunlu.
12 Eylül tartismalarina iki gündür hizli bir sekilde katilan Süleyman Demirel’in kendisinin sonradan basbakan ve cumhurbaskani olmasini 12 Eylül ile hesaplasma için yeterli görmesi, sorunun derinligini gösteriyor.
12 Eylül’den davaci olanlarin, 27 Mayis ve 9 Martlardan da davaci olduklarini görmemize biraz daha zaman var.

———————————————-

Vatan-6 Nisan

Okay Gönensin