PKK’nin testi, Kürtlerin cevabi…

7 Haziran seçimlerinde HDP’nin yüksek oylar alarak milletvekilligi kazandigi bazi illeri, 1 kasim seçim sonuçlariyla karsilastirdim.

Iste tablo:

Diyarbakir’da HDP’nin oylari yüzde 79.8’den, yüzde 73.6’ya düserken, AK Partinin oylari 13.9’dan 21.1’e yükseldi. Benzer bir tablo neredeyse bögelenin tümüne hakim olmustu.

Il il gidelim:

Mus: HDP, 71.6’dan 62.8’e, AK Parti, 23.9’dan 33.5’e

Bitlis: HDP, 60.8’den 50.3’e, AK Parti, 31.0’den 43.5’e

Hakkari: HDP, 87.5’den 83.9’a AK Parti, 8.4’den 12.0’ye

Van: HDP, 78.4’den 66.5’e AK Parti,16.9’dan 29.6’ya

Agri: HDP, 78.8’den 68.9’a AK Parti,15,9’dan 26.7’ye

Igdir: HDP, 57.2’den 52.9’a AK Parti,10.8’den 30.9’a

Kars: HDP, 44.6’dan 35.3’e AK Parti, 26.7’den 35.7’ye

Sirnak: HDP, 85.1’den 86.2’ye AK Parti, 9.1’den 10.6’ya

Batman: HDP, 73.2’den 68.4’e AK Parti, 18.0’den 28.3’e

Urfa: HDP, 39.1’den 30.3’e AK Parti, 46.8’den 63.7’ye

HDP’ye yüksek oranda oy veren kentlerde, seçmenin HDP oylarinin ortalama beste birine yakin bir bölümünü geri aldigi ve AK Parti’ye iade ettigi söylenebilir.

“HDP’YE KIRMIZI KART”

Bu sonuçlari, bu bölgedeki bir arkadasimla paylastigimda aramizda bir yazisma geçti… Ben ona “Kürtler neticeyi belirlediler” mesajini attigimda, onun karsiligi su oldu: “Evet, toplumun vicdani böyledir. HDP’ye kirmizi kart. Baris istiyoruz. Zulüm kimden gelirse gelsin karsi durulmaliydi. Öyle de yapildi.”

Bu mesaji gönderen arkadasim, yillarca HDP saflarinda mücadele eden, bütün ailesi bu tercihin içinde yer alan bir isim. Ona da yazdigim gibi, sonucu aslinda bir anlamda PKK belirledi. HDP’nin çok yüksek oy aldigi kentlerde ilan edilen “özyönetim”ler, yöre halki için bir drama dönüsmüstü.

SILAH VE BARIS IKILEMI

Bu olaylar üzerine yazdigim bir yazida, yapilanlari kavramakta zorluk çektigimi ifade etmistim: “80 milletvekiliyle grup kurmus bir siyasi parti varken, ülkedeki iletisim ve diyalog imkanlari büyük bir hizla genislerken, silahin hak aramak için kullanildigini savunabilenlere, anlam vermekte zorlaniyorum.

Su noktada, ilkesel bir karar gerekli: Siyasette siddet ve silah, hakli/ mesru olabilir mi? Soruyu somutlastiralim: PKK’nin son siddet eylemlerinin, Kürtlere bir faydasi olabilir mi? Yakilip yikilmis kentler, egitimden kopmus gençler, ekonomik ve sosyal yikim… Kaybedilen yasamlar… Bunlardan; Kürtler veya Türkler adina, ‘sol degerler’ veya ‘insani degerler’ adina; herhangi bir kazanim dogma ihtimali var mi?”(22 Agustos 2015)

PKK’nin “özyönetim” uygulamalari disinda, ayrica yollara mayin dösemesi, sivil insanlari da hedef alan bombali saldirilara girismesi, bir anda bölgeyi ates çemberi içine atarken, toplumda büyük bir tepkiye neden oldu.

MHP ÇÖZÜMSÜZLÜK SIMGESI

Kriz ve çatisma aninda, çözüm bekleyen toplumun karsisinda “çözümsüzlük” sembolü olarak görünen MHP ile, bölgede yükselen siddet sarmalindan bir anlamda yalnizca iktidari sorumlu tutan HDP, etkisizlesti, siyaset disi kaldi. Bu tablo karsisinda Kürtlerin bir bölümü, kimlik talepleri nedeniyle sartli destek verdikleri HDP’den bu gelismeler üzerine desteklerinin bir kismini geri çektiler. 1 Kasim’da MHP ve HDP’nin yakin oranlarda(tabii MHP’nin kaybi bir miktar daha büyük) oy kaybetmeleri, iste bu tepkilerin sonucu olarak okunabilir.

TESTIN SONUCU

PKK,’nin “özyönetim” denemelerini bu kösede, bir “test” olarak degerlendirmistim. Kandil, Kürtleri ve de devleti siniyordu: Acaba Kürtler böyle bir uygulamanin arkasinda dururlar miydi? Devlet, bu oldu bittiyi kabullenir miydi?

Ancak, bu girisimler, Kürtlerde bir gelecek veya hayatin iyilesmesine dair bir umut yaratamadi. Eziyet, yoksulluk, ölüm ve tahribattan baska bir sey yükselise geçmedi. Bölgedeki halkin ne büyük sikintilar ve acilarla yüzyüze oldugunu, yöredeki dostlarimdan defalarca dinledim.

Türk devleti açisindan bakarsak… Bu gidis, kabulü mümkün olmayan bir dayatma olarak degerlendirildi. Devlet, kendi hukukunun devre disi kaldigi bir ‘oldu bitti’yi kabul etmedi.

Bir çözüme ihtiyaç vardi… Bir yandan da, Devlet Bahçeli, “hayir” diye tutturdukça, PKK’nin eylemlerine öfke duyan milliyetçi oylar, MHP’den AK Parti’ye yöneliyordu. Sonuç olarak, PKK’nin testinden “özyönetim” çikmadi ama, Davutoglu’na iktidar çikti.

Kürtler, kimlik ve demokrasi talepleri için Meclise gönderdikleri HDP’den siddete karsi daha net bir tutum beklediler. Meclis yerine “özyönetim”lerin açmazi içinde umutsuzca kosturmasini benimsemediler. Çözüm projelerinin disinda kalmasini içlerine sindiremediler ve bu nedenle kredilerinin bir bölümünü geri aldilar.

Türkiye’nin son seçiminde, kaderimizi asil belirleyen gelismeler, Güneydogu’da yasandi. Kürtler, sonucun bir yönüyle ana aktörü oldular.

—————————————–

Radikal-3 Kasim

Oral Çalislar