Tel Afer yanlisi

Cehalet, sahiden kötü bir sey. Ama belli ki kimsenin yorum yapmasina engel degil… Medyada günlerdir Tel Afer ve Musul’la ilgili yazilip çizilenlere bakiyorum. Televizyonlardaki yorumcular evlere senlik. Hasbelkader Irak mevzuunu iyi bilmesem, Bagdat ve Erbil’e defalarca gitmis olmasam, inanacagim. Musul’u aldilar, hizlarini alamadilar, Halep’i de Türkiye’ye bagliyorlar. Türkiye maalesef gerçeklerden kopuk ve kendi medyasiyla, kendi efsaneleriyle kavrulup giden bir ülke görüntüsü veriyor. Bu yüzden bugün birkaç zaruri hatirlatma…

Tel Afer Sii kentidir

Benim sahsen, Türkiye’nin kendi cografyasinda emperyal bir oyun kurmasina prensipte itirazim yok. Herkes yapiyor, Ankara neden yapmasin? Ancak emperyal güç olmaya soyunuyorsaniz, bölgeyi daha iyi tanimaniz lazim. En azindan Iran kadar kurnaz olmaniz lazim. Az konusup çok çalismaniz lazim. Türkiye’nin hem hükümet hem de akademi bazinda Irak’la ilgili bilgisi çok kit. Tel Afer meselesini ele alalim. Ankara diyor ki ‘Tel Afer kirmizi çizgim. Orada Türkmenler var, Sii milisler operasyon yapmasin!’ Rusya’yla anlasinca Suriye’deki Bayirbucak Türkmenlerini jet hiziyla unutan iktidar, simdi Musul operasyonuna yönelik itirazini Tel Afer üzerinden koyuyor. Iyi de, Tel Afer bir Sii kenti. Bunu bilmiyor mu Ankara’dakiler? Evet, Tel Afer bir Türkmen kenti ama Irak’taki Türkmenlerin en az yarisi Sii. Tel Afer de Sii Türkmenlerin çogunlukta oldugu bir kent. 2014 yilinda ISID Tel Afer’i alinca, Sii Türkmenlere büyük katliamlar yapti. Tel Afer’de yasananlar, tüm Iraklilar için ciddi bir travma oldu. Neredeyse yarim milyonluk sehrin büyük bölümü göç etti. 50 bin civarinda Sünni kaldi ve üzülerek söylüyorum, ciddi bir bölümü ISID destekçisi. Hal böyleyken sadece ‘Tel Afer Türkmen kentidir’ diye yakinmak, oralari bilmemek ve Türkmenleri tanimamaktir. Türkiye 90’li yillarda Irak muhalefeti içinde sadece Sünni Türkmenlere oynadi; Saddam devrildikten sonra büyük kaybetti. Simdi ayni hatayi yineliyor. Yapilmasi gereken, ‘Evet Tel Afer bir an önce ISID’den kurtulsun’ demek. Çünkü ISID zulmünden kaçan Sii ve Sünni Türkmenler, kentin ISID’den kurtulusunu dört gözle bekliyor. Kendi kendimizi gaza getirmeyelim. Tel Afer bir Sii Türkmen kentidir ve Ankara’nin Sünnicilik yapmasi, Irakli Sii Türkmenleri kaybetmesi anlamina gelir.

Iran’in oyununa gelmek

Günlerdir ayni seyi yaziyorum. Ankara kendisini Irak ve Suriye’de Sünni bir güç olarak konumlandirinca, karsisinda beklenmedik bir Sii refleks tetikliyor. Bana göre Türkiye fena halde Iran’in oyununa geliyor. Dogru olan, Iran’in Sünni versiyonu gibi davranmak degil. Türkiye’nin Iran’da ya da bu ülkelerin hiçbirinde olmayan bir gücü var. Dün Cumhuriyetin 93’üncü yilini kutladik. Biraz bunun degerini bilin. Türkiye, demokrasisindeki tüm hasarlara ragmen çogulcu bir ülke. Safi ‘Sünni ülke’ statüsüne indirgerseniz, Türkiye gibi bir deve, cüce kiyafetleri giydirmis olursunuz. Irak’a dönersek… Aslinda Bagdat’taki temsilcilerimiz yillardir oradaki tüm gruplarla iyi iliskiler kurdu. Siiler nezdinde iyi konumdalar. Ama Ankara’dan birileri megafonu alip konusmaya baslayinca, bir çuval incir berbat oluyor. Yapilmasi gereken, mezhepçilik oynamak degil Türkmen, Kürt, Sii, Ezidi tüm Iraklilarla iyi iliskiler kurmaktir. Türkiye’nin kendi içinde çogulcu bir güç olmasi ve dis politikasini da bunun üzerine kurmasi lazim

——————————————————–

Cumhuriyet-31 Ekim

Asli Aydintasbas