Güney Kürdistan’da durum

Güney Kürdistan’daki gelismeler üzerine 18.08.21 de Amed’e gittim. Daha önce Kek Bayram Bozyel’e telefonla ricada bulunmustum, KOMKAR adina 6.000 Euroluk, genelde çocuk ilaclari temin edilsin diye. Bayram bey de sag olsun eski ticaret odasi Baskani simdiki Amed Eczacilar Birligi Baskani Mehmet Kaya beye rica ederek bize çok hesapli 45.000 Tl. (15.500 Euro) 64 büyük karton / koli ilaç temin edildi.

Aksam Amed Tabipler Odasi’nda büyük bir toplantida, genel durum
degerlendirmesi yapildi. Arkadaslarin tümü çok duyarli davrandi. Ertesi gün ilaclarla birlikte, ZDF televizyon ekibi Prof Dr. Hüseyin Bektas esi Naciye hanim ve 10 Kürt doktoru Xelil Ibrahim sinir kapisina geldik. Ilaclari Kürdistan’a geçirmede gümrükte zorluk çikti. AFAD Genel Müdürlügü yetkilileri (Abdulhamid bey), Silopi Saglik Müdürü ve Hükümet Tabibi çok ilgi göstererek sinir kapisina geldiler. Ilaclar kontrol edilerek gerekli rapor tanzim edildi. O rapor AFAD’in Ankara’daki merkezine faxlandi. Olumlu yanit geldi ve ilaçlari gecirebildik.

Güney Kürdistan’da Dr. Dilsad esliginde Zaxo’ya gittik. Her zamanki
kibarligi ile bizi Zaxo Saglik Müdürü Dr. Qarani karsiladi. Çalisma plani
yapildiktan sonra Dr. Cemil’in Xaniken kampi (70 bin kisi kaliyor) yakinindaki Ezidi köyünde oturan amcasinin evinde misafir olduk
(15 kisi) geceyi orada geçirdik. Ertesi gün yani 21.08.14 tarihinde üç
guruba ayrildik, Dr. Bari. Ezaci Sirin, Dr. Daana ve ben göçmenlerin yogun
oldugu bölgedeki Darabun hastanesinde poliklinikte çalistik. Olanaklarin
azligi çalismalarimizi zorlastiriyordu. Hastanedeki çalismadan sonra 14 bin göçmenin barinabilecegi yeni yapilacak kampin yerine gittik. On günde bitmesi planlanmis.

22.08.14 günü bizim ekip Sara Ibrahim Xelil semtinde daha bitmemis,
pek çok insaatin oldugu ve göçmenlerin yasadigi yere gittik. Çok çocuk
hasta vardi, saat 15.00 kadar hasta baktik. O gün 10 bin dolar karsiliginda
ama 20-30 bin dolar degerinde çocuklar için ayakkabi, elbise vb. satin
aldik, kimse kar etmedi; hatta dayanisma olsun diye zararina verdiler.
Bizde ertesi gün ZDF esliginde insaatlarda yasayan cocuklara dagittik .
Futbol topu alan çocuklar çok sevinçli idiler.

23.08.14 günü diger esyalarla beraber Darabun kampina gittik. Esyalarin
dagitilmasi icin UNICEF deposuna biraktik. Çalisan yabanci eleman
görmedik. Kamp çok kalabalik susuz ve az olanakli. Xaniken kampinda 25
bin insan bariniyor çogu çocuk. Okul, saglik ve beslenme sorunlarinin
çözümü icin gayret sarfediliyor. Bagdat hükümetinden ve yabanci
devletlerden Zaxo, Duhok ve bazi yörelerine yardim henüz ulasmadi,
gelecegi de belli degil. Her sey Kürdistan hükümeti tarafindan büyük bir özveri ile yapiliyor.

24.08.14 günü Zaxo’dan Duhok’a gittik. Saglik müdürü Dr.Nezar Ismet beyi ziyaret ettik. Daire müdürü Dr. Bahtiyar Beyle bizi çok sicak karsiladilar. Dr. Nezar Beyi uzun yillardir taniriz her zamanki gibi kibar ve sevecen biri. Neler yapilabilinecegi üzerinde konusuldu. Su anda üçü de Duhok’da bitmis olan kamplara dörder tane saglik, muayene ve tedavi odalari, her kampa büyüklügüne göre iki veya ücer tane kadinlarin ihtiyaclarina uygun ayri banyo, WC yapilacak. Ayrica iki tane seyyar dis hekimligi kiliniginin alinmasi kararlastirildi. Toplam ücret 200 bin dolar. Ayrica ilaç ve asi sogutuculari da temin edilecek (bunlari Kürt Doktorlar birligi satin alacak).

25.08.14’de kendisi de Ezidi olan Dr. Kerim ile beraber Lales civarinda
barinananlarin yanina gittik. Çogunlugu çocuk olan hastalara, az olan
imkanlarimizla (ilaç en büyük sorun) baktik. Daha sonra Ezidilerin kutsal
yeri olan Lales’e gittik. ISID tarafindan 24 aile ferdi katledilen ve su anda
Lales yakininda bir akrabasinin evinde kalan kadin hastayi ziyaret ettik
(yasadigi köyde 170 kisiden 145’i ISID tarafindan öldürülmüs) geldiginden
beri evden çikmiyor ve kimse ile konusmuyor. Ayrica Sengal’de gözleri
önünde babasi katledilen ve annesi kaçirilan 3 ve 7 yaslarinda iki çocugu da gördük. O anki manzara anlatilamiyacak kadar hüzünlü idi, ayrica iki
yerinden yaralanip mermileri vücudunda tasiyan hasta kadinin cesaretli
ve metanetli durusu çok duygulu idi. Lales tapinagina önce 600 aile gelmis, bir hafta önce haber yayilmis ve denilmis ki ISID 20-30 km yaklasti. Bunun üzerine 40 yaslarinda biri ISID’in eline geçmemek icin halkin önünde tüfekle kendisini öldürüyor ve hemen sonra üçyüze yakin aile Lales’i terkedip Zaxo’ya gidiyor.

26.08.14’de Duhok’a 10 km uzaklikta ve 25 bin kisinin kaldigi kampa
gidildi, durum diger kamplar gibi umutsuzluk, hiç bir isin olmamasi ve
insanlarin bos dolasmasi büyük bir sorun.

1- Sengal’de dokuzyüzbin ile bir milyon insan yasiyordu, bunlardan 400 bin kadari Eezidi, 50-60 bini kadari sunni Kürt, gerisi sunni Arap. ISID
gelince Araplar hemen ISID’e taraf olmus. Meydana gelen panikde
Ezidilerden kaçabilen kaçmis. Sengal sadece Kürt sehri degil. Etrafindaki
bütün köyler sunni Arap.

2- Pesmergenin elinde modern ve vurucu gücü yüksek olan silah yokmus.
ISID Musul’da üç tugaydan (60 bin asker agir silahlarini birakarak kaçmis)
aldigi silahlarla Sengal’de terör estirmis.

3- Sengal’den göç eden Ezidilerin çogu geri dönmek istemiyor, güvenlikleri
olmadigi için. Genel görüs Zaxo ve Duhok yörelerinde evler yapip,
göçmenlerin daimi kalmalarini saglamak.

4- Simdilik ilk etabda insanlara ugrasabilecekleri isler bulmak, kadinlara el
isi, erkeklere tarim alaninda ugrasi, çocuklar için okul ve oyun sahalari
yapmak gibi.

5- Kürdistan hükümeti çok özverili çalisiyor : Zaxo’nun merkez nüfusu 190
bin; 160 bin göçmen var. Duhok’un merkez nüfusu 700 bin; göçmen sayisi
600 bin, Rojava’dan gelen göcmenlerin sayisi da az degil.
Bu kadar evsiz barksiz insana yardimci olmak, bakmak, hizmet sunmak
kolay degil. Kürdistan Hükümeti yine de çok özverili ve kararli yardim ve dayanisma sunuyor.

Dr. med. Sükri Güler
KOMKAR Genel Baskani

Dr. Sükrü Güler