TC. AS.
‘Yahu sosyal medyada dolasan caps türü asparagaslardan biri olmasin’ diye pirelenip kontrol ettim; meger dogru imis. Sayin Erdogan, yüzlerce kisinin önünde aynen böyle söylemis: ‘Bir anonim sirket nasil yönetiliyorsa Türkiye de öyle yönetilmelidir.’
Açiksözlülügünden ötürü Sayin Erdogan’i kutluyorum; bir fikir ancak bu kadar veciz ifade edilebilirdi. Onu pek çok bakimdan elestirebiliriz fakat dobraligina kimse söz söylememeli. Halkina sürpriz yapmayi sevmeyen bir yönetici o, ne yapacaksa önceden söylüyor; nitekim, ‘Ben bildiginiz cumhurbaskanlari gibi davranmayacagim’ dedi ve sözünü tuttu. Önceden haber verip de yerine getirmedigi tek sözü, Meclis huzurunda verdigi su yemindir: ‘…üzerime aldigim görevi tarafsizlikla yerine getirmek için bütün gücümle çalisacagima Büyük Türk Milleti ve tarih huzurunda, namusum ve serefim üzerine andiçerim.’
Eh o kadar kusur, kadi kizinda da bulunur…
Gündem icad etmek için danisman takiminin heybeden çikardigi günlük tartisma konularindan birine benzemiyor bu; daha ziyade, siddetli duygu firtinasi esnasinda suuraltinin infilak etmesini andiran bir tepki. Bu tepkide piyasalari yakindan izleyen atilimci ve gözüpek bir isadaminin, diri-biri sebeplerle elini-kolunu bagli hissetmesi yüzünden kaçan firsatlara yanarak isyan etmesine benzer bir durum var. Sirketi uçurup bir anda büyütmek mümkün fakat ah o ayakbaglari olmasa…
Devlet yönetiminin, serbest piyasada yatirim yapan ticari bir sirkete benzetilmesi üzerinde fazlaca durmuyor ve bu zevkli görevi, ‘Devlet’ deyince elden ayaktan kesilen, kapildigi hasyet veli ürperisten ötürü agzi kuruyup nabzi hizlanan, devletin kudsiyeti üzerine biraksaniz, saatlerce konusabilecek ve yazabilecek kadar hamûleli arkadaslara birakiyorum; bilakis devletin anonim sirket gibi yönetilebileceginin ileri sürülmesini ögretici ve eglendirici buldugumu ayrica belirtmek isterim. Bu cümlede biraz fazla ileri gittigimi düsünenlere tavsiyem su anda devletin nasil ve kimler tarafindan yönetildigini bir kere daha gözden geçirmeleridir! Bu mukayeseden hareketle hukuk devletine saygili herhangi bir sirket yöneticisinin, simdikilerden daha iyi devlet yönetecegi hakkinda benim sahsen süphem yok.
Sayin Erdogan, istemeden da olsa dogru ve güzel bir sey yapiyor; bizleri Afrodit’in iç organlari hakkinda anatomi dersine davet ediyor âdeta. Belki sevimsiz bir sey ama gerekli. Afrodit hanimin nasil ki herkes gibi bir sindirim sistemi, karacigeri, böbrekleri vs. varsa, olanca güzelligine ragmen her canli gibi o da ara sira terliyor, burnunu silmek veya tükürmek ihtiyaci duyuyorsa devlet de öyle bir seydir demeye getiriyor ve ‘Gözünüzde büyütüp durmayin; devlet dediginiz sey bir AS gibi yönetildiginde çok daha randiman alinacak bir isletmeden ibarettir’ tezini savunuyor.
Bu ‘randiman’ kavramina sosyal devletçi arkadaslarimizin nasil huylanip küplere bineceklerini gözümde canlandirabiliyorum; ‘Devlet bir sirket degildir a efendi; kâr gözetmez, senin aile sirketlerine de benzemez’ diye yeri gögü birbirine katacaklardir!
Sizleri AS’lerin nasil kurulup isledigi, nasil yönetildigi hakkinda yormayacagim. Devlet bir AS gibi isletilebilir ve isin ilginç tarafi simdikinden iyi olacagi kanaatindeyim fakat Devlet AS’nin, gönüllerin sultani baskanlik sistemi ile bir alâkasi olmadigi ayrica vurgulanmalidir. ‘Ha iste, bu baskanlik sistemi de buna benzer biseydir, korkulacak bir durum yok’ diyenlerin, halkin irfani ve sezgisi hakkinda hayli güvenilir anketler yaptirdigi anlasiliyor. Bakarsiniz TC. AS’nin hisse senetleri, genel seçimlerde kapis kapis olur… Ayrica ‘Milli irade’ konseptinden ‘Hissedarlar genel kurulu’ kavramina terfî etmek de az-buz gelisme degil hani!
Belki sevimsiz bir ayrinti ama hatirlatmak zorundayim; anonimi de dahil bütün sirketler, hatta ufacik bakkal dükkânlari bile hukuka tâbidir.
Hukuk hukuk… Hani su fakültelerde okutulan sey var ya, o!
———————————————
Zaman-16 Mart
A. Turan Alkan